Детските цртежи често се многу повеќе од обична игра со бои и форми. Тие претставуваат начин на кој детето го доживува светот, ги изразува емоциите кои можеби сè уште не знае да ги преточи во зборови и го покажува она што му е навистина важно.
Кога детето го црта своето семејство, родителите најчесто прво гледаат кој е нацртан најголем, кој се смее, кој недостига или кои бои се користени. Сепак, еден детал често се занемарува, а може да биде многу интересен – растојанието и просторот меѓу членовите на семејството.
Важна напомена: Ниту еден цртеж не треба да се толкува како сигурен доказ дека нешто не е во ред. Децата цртаат под влијание на моменталното расположение, возраста, имагинацијата и настаните во денот. Сепак, начинот на кој ги распоредуваат членовите може да биде интересен показател за нивното доживување на односите.
Што открива распоредот на фигурите на хартијата?
1. Кога сите се нацртани блиску еден до друг
Ако сите членови на семејството се нацртани многу блиску, без големи растојанија, или се држат за раце, детето најверојатно го доживува своето семејство како поврзано, сигурно и блиско. Понекогаш ваквиот цртеж не зборува само за тоа како детето моментално се чувствува, туку и за тоа како би сакало да се чувствува – децата често на хартија ги пренесуваат своите желби и потреби, а не само реалноста.
2. Кога едно лице е целосно издвоено
Ако сите членови на семејството се заедно, а едно лице стои настрана, опкружено со празен простор, вреди да се застане и да се размисли. Можеби детето го доживува тоа лице како помалку присутно или подалечно во секојдневието. Доколку самото себе се нацртало одвоено од другите, можно е на тој начин да изразува чувство на осаменост, неразбирање или потреба за поголема поврзаност со родителите.
3. Кога мајката и таткото се на спротивни страни
Некои деца ја цртаат мајката на едната страна од листот, таткото на другата, а себеси или браќата и сестрите во средината. Ова понекогаш го одразува начинот на кој детето го доживува односот на своите родители. Во периоди кои се мирни, ова едноставно значи дека детето се гледа себеси како центар на нивното заедничко внимание. Сепак, во периоди на конфликти или раздвоеност на родителите, ваквиот распоред може да покажува дека детето се чувствува растргнато помеѓу нив двајцата.
4. Кога детето се црта себеси многу далеку од сите
Ако остатокот од семејството е собран во средината на листот, а детето на самиот раб или во некој агол, тоа е една од најискрените пораки што цртежот може да ни ги испрати. Ова покажува дека моментално се чувствува изоставено, осамено или како да нема свое цврсто место во семејната динамика. Тоа не значи дека родителите навистина го запоставуваат, туку дека тоа е неговото субјективно доживување во тој миг.
5. Кога детето е „стиснато“ помеѓу две лица
Понекогаш детето се црта многу блиску до две фигури (најчесто родителите), речиси без никаков простор меѓу нив. Ваквата близина може да зборува за силно чувство на сигурност, заштита и припадност. Но, во одредени ситуации, особено ако во семејството има несогласувања, тоа може да покажува дека детето чувствува притисок дека е помеѓу нив двајца или дека мора да заземе страна. Поради ова, секогаш е важно да се погледнат и изразите на лицата на фигурите.
6. Кога меѓу сите членови има големи растојанија
Ако секоја фигура има многу празен простор околу себе и никој не е нацртан во контакт со другите, можни се две толкувања. Во некои семејства тоа едноставно го одразува доживувањето дека секој член има своја самостојност и личен простор. Во други случаи, пак, може да покажува на чувство на емоционална оддалеченост или неповрзаност во домот.
Како правилно да го набљудувате детскиот цртеж?
Најголемата грешка што возрасните можат да ја направат е да земат еден единствен симбол и да го протолкуваат како апсолутна потврда за некаков сериозен проблем. Детските цртежи не се психолошки дијагнози. Тие се само еден мал прозорец во детскиот внатрешен свет и треба да бидат почеток на разговор.
Наместо да носите предвремени заклучоци, многу покорисно е со љубопитност да го прашате детето:
- „Раскажи ми кој сè е на цртежот?“
- „Што правите сите вие овде?“
- „Како се чувствува оваа личност во моментов?“
- „Зошто реши да се нацрташ токму на ова место?“
Одговорите што ќе ги даде детето често зборуваат многу повеќе од самиот цртеж.
Цртежот не покажува какво е семејството во реалноста, туку како детето моментално го доживува. Ова е најважната порака што родителите треба да ја запомнат. Детските цртежи не се пресуда, туку одраз на еден миг, на една емоција или на едно секојдневно искуство. Кога ги набљудуваме со внимание и без осудување, тие стануваат скапоцена алатка за подобро да го разбереме сопственото дете – бидејќи понекогаш она што детето уште не знае да го каже, го црта.