Стереотипот дека децата единци се по правило разгалени, себични или осамени е широко распространето сфаќање, но психолозите и современите научни истражувања покажуваат дека реалноста е сосема поинаква. Развојот на личноста на детето многу повеќе зависи од квалитетот на воспитувањето, семејната средина и вродениот темперамент отколку од тоа дали има браќа и сестри.
Што велат експертите и науката?
- Нема психолошки недостатоци: Голема научна студија објавена во списанието Природно човечко однесување (врз основа на метаанализи и следење на развојот) покажа дека растењето без браќа и сестри самo по себе не носи психолошки недостатоци. Напротив, забележани се и одредени предности во когнитивните способности и менталната отпорност.
- Психички здрави и социјално способни: Психијатрите и психолозите истакнуваат дека единците се исто толку социјално приспособени и емоционално стабилни колку и децата што пораснале во повеќечлени семејства.
Главни разлики во социјализацијата и однесувањето
Иако не постои т.н. „синдром на единче“, постојат некои карактеристични разлики што се јавуваат поради различната семејна динамика:
- Полесна комуникација со возрасните: Бидејќи од мали дома претежно комуницираат со возрасни, единците многу рано усвојуваат богат речник и лесно водат разговор со постари лица.
- Потреба од поинаква социјална средина: За децата што растат во помирно домашно опкружување, бучните и хаотични групи на деца можат да бидат исцрпувачки. Поради тоа, тие често претпочитаат подлабоки пријателства „еден на еден“ или друштво со малку постари лица.
- Рана самостојност: Немајќи брат или сестра на кои можат да се потпрат во секојдневната игра или обврски, единците брзо развиваат висока независност и способност да си го организираат времето сами.
Неподеленото родителско внимание: меч со две острици
Поголемата посветеност од страна на родителите носи значајни придобивки, но бара и внимателност:
- Позитивна страна: Единците често имаат повисока самодоверба бидејќи ги уживаат сите ресурси, поддршка и внимание од родителите.
- Предизвик: Ако детето се навикне сите негови потреби веднаш да се препознаваат и исполнуваат, подоцна во животот (особено во партнерските врски) може да му биде потешко да прави компромиси и да ги усогласува своите потреби со потребите на другите.
Да се биде единче e само една животнa околност. Социо-економскиот статус, квалитетот на родителската грижа, емоционалната поддршка и личниот темперамент имаат големо влијание врз тоа во каква личност ќе порасне детето.