Лошите брачни односи и погрешниот пристап кон воспитувањето денес претставуваат најголема опасност за здравото и радосно детство, смета д-р Влајко Пановиќ, познат клинички психолог кој најголемиот дел од својот работен век го помина на Военомедицинската академија во Белград.

Човекот кој повеќе од четири децении работи со деца и семејства истакнува дека најголемите промени во последниве години не се случија во технологијата, туку меѓу луѓето: децата денес не растат само со телефони, туку и со родители кои се повеќе меѓусебно оддалечени.

Кризата во семејството создава несигурни деца

„Децата денес најмногу патат поради неусогласеноста меѓу возрасните. Семејството стана место за ривалство, а не за заедништво“, објаснува д-р Пановиќ.

Наместо почитување, родителите често водат борба за тоа кој повеќе заработува, кој е поуспешен или кој е „добар родител“. Како резултат на тоа, децата стануваат збунети и емоционално нестабилни.

„Замислете пред тунел да стојат два сообраќајни знаци, едниот покажува дека смеете да поминете, а другиот дека преминот е забранет. Токму така се чувствува детето кога расте меѓу конфликтни пораки и неусогласени родители.“

Д-р Пановиќ додава дека поради распадот на овие односи се изгуби и традиционалната улога на тетките и вујковците, кои порано служеа како компензација и поддршка кога односот со мајката или таткото беа со лош квалитет.

Екраните како нов непријател: „Кратките видеа го осиромашуваат мозокот“

Покрај нарушените односи, екраните имаат катастрофално влијание врз развојот. Кратките видеа предизвикуваат лачење на допамин, поради што децата постојано бараат содржини, а нивниот мозок не го поминува полниот процес на помнење.

• Површно перципирање: Децата гледаат многу, но паметат малку. Податоците минуваат површно без подлабоко разбирање.
• Губење фокус: Алгоритмите им го нудат само она што ги забавува, па децата губат концентрација за реалниот живот, ги забораваат обврските, не ги слушаат родителите и го губат чувството за време.

Д-р Пановиќ е дециден: „Забраните и ограничувањата мора да дојдат однадвор. Детето не може самото да си постави граници.“

„Твое е само да учиш“ е сосема погрешен пристап!

Современите родители често ги ослободуваат децата од секоја домашна одговорност, мислејќи дека им прават услуга со реченицата: „Твое е само да учиш“.

„Тоа е апсолутно погрешен пристап. Поважно е детето да порасне во здраво и одговорно човечко битие отколку да биде само одличен ученик“, истакнува Пановиќ. Детето треба да се чувствува корисно, да си го намести креветот, да го постави столот или да ги полие цвеќињата. Преку малите обврски тоа гради самодоверба и чувство на сопствена вредност.

Генерации „копи-паст“ и губење на спонтаноста

Поради притисокот да се биде како сите други, родителите им купуваат телефони на децата само за да се вклопат. Со тоа се создаваат копи-паст генерации, деца со исти фрази, исти идоли и исти интереси, додека автентичноста и спонтаноста исчезнуваат.

• Работата како лек за анксиозност: Најдобар противотров за анксиозноста и емоционалната празнина кај младите е физичката активност и корисната работа. „Суштината на животот е движењето“, порачува тој.
• Дозволете му на детето да згреши: Основата на учењето се обидот и грешката. Родителите не треба да прават драма од секоја слаба оценка, ниту пак прекумерно да фалат. Треба да се наградуваат трудот и упорноста.

Пановиќ им порачува на младите внимателно да го избираат родителот на своите идни деца, бидејќи за здраво растење се потребни и таткото и мајката.

За децата, кои не се наша сопственост туку дар, најголема награда е родителската радост, насмевката и топлата прегратка (а не само бакнежот).

Извор