„Убедливо најлошиот родителски пар е бинарниот – нивниот начин на казнување е суров“: Владета Јеротиќ за најголемата балканска грешка во воспитувањето
Академик д-р Владета Јеротиќ беше еден од највлијателните мислители на овие простори во областа на психологијата, религијата и воспитувањето. Како психијатар и длабоко духовен човек, тој често нагласуваше дека родителството не е само збир од правила, туку процес на личен развој на родителот заедно со детето.
Јеротиќ веруваше дека децата не се „празна табла“, туку личности со сопствен потенцијал, кои најмногу учат од однесувањето на родителите, а не од нивните зборови. Тој истакнуваше дека е потребна зрела љубов, онаа што нуди топлина, но и поставува јасни граници.
Кога е оправдано да се казни детето според Јеротиќ?
Јеротиќ сметаше дека почувствуваната љубов е клучниот фактор во односот меѓу родителот и детето:
- Љубовта е заштита од грешките: Доколку детето чувствува искрена љубов, дури и кога родителот е строг или понекогаш ќе го казни, тоа нема да остави трајни последици врз неговиот психички развој. Но, ако детето не чувствува љубов, последиците се неизбежни.
- Важноста на праведноста: Родителот никогаш не смее да го казнува детето додека не утврди со сигурност дека е виновно. Казната без докажана вина или казната изречена во афект и бес ја уништува довербата.
- Доволен е и еден стабилен родител: Детето може да порасне во стабилна и здрава личност дури и кога е сигурно во љубовта на само еден родител.
„Турски тушеви“: Најголемата грешка на бинарните парови на Балканот
Како особено опасен модел за развојот на детето, Владета Јеротиќ го издвојува таканаречениот „билатерален/бинарен родителски пар“, кој е исклучително чест во балканските семејства:
Строг, непопустлив и често суров татко наспроти добра, нежна и претерано попустлива мајка.
Во ваквите семејства се случува опасниот феномен кој тој го нарекува „турски тушеви“:
- Таткото избувнува и го тепа или строго го казнува детето.
- Веднаш потоа мајката го прегрнува детето скришум, го гали и му дава чоколадо за да го смири.
Ваквото спротивставено однесување внесува целосна емоционална збрка кај детето и го оневозможува правилното разбирање на границите и последиците.
Казна без награда: последици врз самопочитта
Јеротиќ предупредуваше на загрижувачката статистика каде што децата масовно се казнуваат, додека наградувањето и пофалбите се речиси непознати во воспитувањето.
Кога детето расте во средина каде што главно се соочува со казни, а исклучително ретко со милување, пофалба и награда, тоа сериозно го нарушува развојот на неговата самопочит, самодоверба и лично достоинство кога ќе порасне.
