Разговорите со децата во претпубертет или пубертет често се менуваат побрзо отколку што родителите очекуваат. Децата што до неодамна отворено зборуваа за сè, одеднаш почнуваат да одговараат кратко: „важи“, „добро“ или „ок“.

За родителите тоа понекогаш е олеснување, темата е затворена без расправии и без повисок тон. Сепак, набрзо се покажува дека детето не го разбрало договорот онака како што родителот очекувал или дека воопшто не го доживеало како договор.

Кога „важи“ не значи согласување

Во овој развоен период зборот „важи“ е сигнал за повлекување, а не знак за разбирање:

• Кај децата во фаза на претпубертет: Најчесто значи дека сакаат да избегнат дополнителни прашања или да завршат разговор кој им станал непријатен.
• Кај децата во фаза на пубертет: Тоа е начин да го сочуваат мирот или сопствена автономија, без да влегуваат во објаснувања кои им изгледаат бесмислени.

Родителите мислат дека биле јасни, но детето од истиот разговор може да излезе со сосема поинакво чувство, дека не му се верува, дека од него се бара премногу или дека нема простор да ги искаже своите чувства.

Ист разговор, две различни реалности

• Грижа наспроти контрола: Додека родителот мисли дека зборува од загриженост и одговорност, детето разговорот го доживува како притисок и контрола.
• Граници наспроти недоверба: Родителот верува дека поставил јасна граница, а детето тоа го слуша како порака дека немате доверба во него.
• Договор наспроти прекин: Родителот мисли дека постигнал договор, а детето само го прекинало непријатниот разговор.

Овие недоразбирања се природен дел од развојот. Проблемот настанува кога родителот ќе претпостави дека проформа согласувањето е исто што и вистинското разбирање.

Различни потреби во преодниот период

Тинејџерите се во фаза каде што сè повеќе бараат автономија, додека родителите природно остануваат фокусирани на безбедноста.

Кога за овие потреби не се зборува отворено, разговорите остануваат површински. Родителот добива впечаток дека детето не ги почитува правилата, додека детето чувствува дека од него се очекува нешто што никогаш не било јасно објаснето. Во реалноста, двајцата никогаш ги немале истите очекувања.

Како разговорите да станат појасни?

Наместо дополнителни објаснувања и предавања, намалете го темпото и направете кратка проверка со отворени прашања:

• „Како ти ја гледаш оваа ситуација?“
• „Што ти е најтешко во целиот овој договор?“
• „Што мислиш дека се очекува од тебе?“

Ваквите прашања не ја намалуваат родителската улога, туку му помагаат на детето да се почувствува сослушано. Зборот „важи“ на оваа возраст може да значи многу работи, но вистински договор станува дури тогаш кога зад него стои заедничко разбирање.

Извор