Иако може да биде многу симпатично и смешно да го слушнете детето како зборува за себе во трето лице, вистината е дека во одреден момент треба да се преземе нешто бидејќи тоа може да биде знак за тешкотии во говорот.
Зборувањето во трето лице се смета за прифатливо до третата година, додека по оваа возраст може да укажува на одредени нарушувања или тешкотии.
Зошто детето го прави тоа?
Одговорот често лежи во мало, но не секогаш загрижувачко доцнење во развојот на говорот. Усвојувањето на јазикот е важна пресвртница, а комуникациските вештини напредуваат додека детето е во интеракција со околината.
Кога зборуваме за себе, ја користиме заменката „јас“ за да ги изразиме нашите желби и мислења. Но, кога детето зборува во трето лице, тоа ги користи заменките „тој“, „таа“ или, како во примерот со Лука, го користи сопственото лично име како подмет во реченицата.
Најчести причини за ваквиот говор
1. Имитирање на родителите (најлесно решлива причина): Размислете како му се обраќате на детето. Честопати родителите велат: „Мама е уморна“ или „Тато сега не може да си игра со тебе“. Во такви случаи, детето едноставно го копира моделот на говор што го слуша дома. Ако детето веќе тргнало во градинка, а сè уште зборува вака, треба да се запрашаме дали само нè имитира нас.
2. Психоза во детството (многу ретка состојба): Ова опфаќа група нарушувања каде што детето не е способно да ја разликува внатрешната од надворешната реалност. Зборувањето за себе во второ или трето лице (на пр., „гладен си“ наместо „гладен сум“) може да биде дел од симптомите кои покажуваат на тешкотии со препознавање на сопствениот идентитет. Овие состојби се ретки и обично се дијагностицираат подоцна, но некои знаци може да се појават уште на тригодишна возраст.
3. Нарушувања од спектарот на аутизмот: Зборувањето за себе во трето лице или повторувањето зборови (ехолалија) често се поврзува со аутизмот и е важен знак за предупредување. Доколку забележите дека ова е придружено со тешкотии во социјалната интеракција, задолжително консултирајте се со стручно лице.
Кога да побарате помош?
- До 3 години: обично се смета за нормална развојна фаза.
- По 4 години: доколку детето сè уште не ја користи заменката „јас“, тоа е јасен сигнал дека треба да се консултирате со педијатар, логопед или детски психолог.
Причините може да бидат различни – од обично доцнење во комуникацијата до посериозни нарушувања кои бараат третман. Најважно е родителите навреме да реагираат. Експертите ќе ја постават правилната дијагноза и ќе ги насочат родителите кон соодветни вежби и интервенции за правилен развој на говорот кај детето.