Многу родители не се свесни како нивното однесување влијае врз децата. Најтешкото нешто што едно дете може да го носи низ животот е чувството дека не било безбедно покрај своите родители.
Иако многумина се сеќаваат на детството преку мирисот на пита и летните распусти, честопати постои и друга, помалку пријатна вистина. Постојат искуства што детето ги доживува како внатрешно предавство, а тие не исчезнуваат со текот на годините. Возрасното дете може да биде успешно и љубезно, а во себе сè уште да не простило – не затоа што е одмаздољубиво, туку затоа што некои повреди ја допираат самата срж на личноста.
Како детето ја доживува реалноста
Детската психа не го анализира рационално однесувањето на родителите. Сè се доживува преку телото, нервниот систем, стравот и срамот. Најдлабоките рани не настануваат поради строгост, туку поради понижување, отфрлање и чувството дека детето не е заштитено, ниту сакано.
Седумте болни точки што тешко се простуваат:
1. Чувството дека не си бил „избран“
Најдлабоката болка не е сиромаштијата, туку чувството дека детето било потиснато во втор план во корист на работата, алкохолот, партнерот или сопствената удобност на родителот. Ако родителот постојано покажува дека детето не е приоритет кога станува збор за заштита и љубов, тоа се доживува како длабоко отфрлање.
2. Понижувањето што не се заборава
Некои родители ги користат исмевањето и јавното критикување како „метод на воспитување“. Но, понижувањето не е шега. Детето кое е понижувано пред другите гради емоционален оклоп и подоцна живее со огромен срам и страв од изложување и грешки.
3. Недостиг на заштита
Една од најтешките рани настанува кога родителот гледа дека детето е изложено на насилство или токсично опкружување, а не реагира. За детето тоа значи: „Светот не е безбеден, а ниту мојот родител не е моја заштита“. Ова води до неможност за доверба во идните односи.
4. Љубов со „услови“
Кога детето учи дека ќе биде сакано само ако е „добро“, ако постигнува успеси или ако не прави проблеми, тоа ја развива мислата: „Не сум сакан поради тоа што сум, туку поради тоа што го правам“. Таквите луѓе цел живот се обидуваат да ја „заслужат“ туѓата љубов.
5. Обезвреднување на чувствата
Речениците како „Немаш причина да плачеш“, „Ништо не е тоа“ или „Пречувствителен си“ му испраќаат порака на детето дека неговите емоции не се важни. Тоа почнува да се сомнева во себе и во возрасниот период не знае како да ги препознае сопствените потреби и граници.
6. Кога детето станува „родител“ на своите родители
Во некои семејства детето прерано презема улога на возрасен – ги теши родителите или ги решава нивните проблеми. Ова е губење на детството. Овие деца пораснуваат во преодговорни луѓе кои во себе носат голем замор, гнев и чувство дека никогаш не смееле да бидат слаби.
7. Негирање на вистината
Кога во семејството постојат проблеми што се негираат, детето гледа едно, а е принудено да зборува друго. Овој внатрешен раскол прави детето подоцна да не си верува себеси и на сопствената перцепција за реалноста.
Дали е можно простување?
Вистинското простување не значи заборавање или оправдување. Тоа значи признавање на сопствената вистина: „Болеше. И тоа е важно“.
Понекогаш простувањето изгледа како здрава дистанца без омраза, а понекогаш како откажување од очекувањето дека родителот некогаш ќе се промени. Најважниот момент е кога личноста ќе престане да ги потиснува своите чувства и ќе почне да гради сопствен живот на поздрави темели, престанувајќи да биде „дете на своите рани“.