Јелена Ѓиновска, дефектолог

Јелена Ѓиновска, дефектолог

jelena.gjinoska@hotmail.com

Повеќе од авторот

За сите моменти кога тие бучни места се неизбежни, потсетете го вашето дете дека го разбирате

Нашиот аудитивен систем е одговорен не само за да ни овозможи да добиеме информации од нашето опкружување, туку и ни помага да препознаеме кои звуци се важни (звукот на родител кога извикува), кои не одржуваат безбедни (аларми за пожар) и кои треба да ги игнорираме (чукање на часовникот).

Секое дете со аутизам има истовремена дијагноза на нарушување на сензорната обработка, што може да се манифестира на многу различни начини. Тие можат да избегнат одредени сетилни искуства или може да ги почувствуваат и кога нивното влијание е минимално. Секое дете различно ги доживува симптомите, а стратегиите за справување што функционираат за едно дете може да не функционираат за друго. Родителите може да се чувствуваат како да играат игра со погодувања, но неверојатно е што може да постигнете со малку трпеливост и упорност.

1. Не избегнувајте бучава.

Колку и да е примамливо да ги заштитите вашите деца од сите нешта што им предизвикуваат вознемиреност, ваша работа е како родители да им ги дадете потребните алатки за да се справат со светот околу нив. Значи, наместо да избегнувате одредени ситуации, мора да најдете начин да ги направите помалку стресни. Колку повеќе вежбате, толку полесно ќе се одвиваат работите.

2. Откријте ги предизвикувачите на вашето дете.

Првото нешто што сакате да го направите е да откриете со кои звуци се бори вашето дете. Предлагам да го следите неговото однесување во текот на неколку недели користејќи дневник. Секојпат кога вашето дете ќе покаже знаци на вознемиреност од бучава, на пример, покривање на ушите, одвојте неколку минути за да ги запишете. Забележете го настанот што довел до тоа однесување, одговорот на вашето дете и како се смирило. Идејата е да се следи истото однесување – во овој случај, чувствителност на звук – повеќе пати за да се утврди дали има некаква конзистентност, а потоа да се формулира план за промена на предизвикувачот или последицата за да се намали или отстрани.

3. Дајте предупредувања.

Одличен начин да помогнете да се намали вознемиреноста од бучава е да им дадете што е можно повеќе предупредувања на децата за да не бидат преплашени и да можат да се подготват. На пример, ако видите трепкачки светла во ретровизорот, кажете му на вашето дете дека доаѓа противпожарно возило и предложете му да ги покрие ушите, доколку чистите со правосмукалка, испратете го вашето дете да си игра во другата соба. На овој начин сè уште го изложувате на звуците што му предизвикуваат стрес, но му помагате да развие долгорочни стратегии за справување.

4. Користете алатки за смирување.

Изложеноста треба да биде постепена, а вашето дете треба да најде стратегии за да остане смирено пред  вознемиреноста од бучава. Наоѓањето алатки за смирување кои помагаат да се тргне од работ додека истовремено му помагате на вашето дете да ги регулира своите емоции како одговор на стресните стимули може да биде исклучително корисно. Слушалките за поништување на бучавата често се користат за да им се помогне, но има и други опции што треба да ги разгледате. Релаксирачката музика може да помогне да се обезбеди смирувачки влез и да се оддалечи фокусот од другите звуци што предизвикуваат стрес, дувачките меурчиња може да му помогнат на детето да го регулира дишењето кога ќе се појави вознемиреност, а играчките со фиџет секогаш треба да се имаат при рака за да помогнат во исфрлањето на енергијата.

5. Ставете ја безбедноста на прво место.

Една од најважните работи е да се едуцираат вашите деца за различни звуци. Секогаш постои потенцијал да се појави итен случај, па дури и ако алармите за пожар и противпожарните возила му предизвикаат вознемиреност на вашето дете, важно е да го подготвите како соодветно да одговори наместо да се парализира од страв. Пишувањето социјална приказна – пишан опис на секојдневните ситуации и настани раскажани од гледна точка на детето – е одлична опција бидејќи на вашето дете ќе му дадете нешто за да вежба, за да може да се подготви откако ќе се случи опишаната ситуација.

6. Бидете креативни.

Иако е исклучително важно да го научите вашето дете како да прави разлика помеѓу одредени звуци и да научи како да реагира, не значи дека не може да се прават исклучоци. На пример, ако вашето дете постојано се бори со бучавата на игралиштето, најдете алтернативни активности за него. Наместо да очекувате тоа да го издржи ручекот во гласна кафетерија, доведете го дома за ручек. Ако трговските центри се премногу полни, размислете за пазарење рано наутро или доцна навечер кога продавниците ќе бидат потивки.

7. Безбедно место

Обезбедете безбедно место во вашиот дом каде што детето ќе може да се повлече и да има чувство на заштита. Свртете голема кутија или просторот под бирото претворете го во тврдина исполнета со смирувачки играчки, слушалки за намалување на бучавата, омилено ќебе, каде што ќе може да се пушти аудиокнига или музика.

8. Застанете пред детето пред да разговарате.

Привлечете му го вниманието, погледнете го в очи, ако е можно. Вашето дете нека ги повтори зборовите што сте ги изговориле.

Постојат многу начини да се направат работите прифатливи, без целосно отстранување на стресните дразби од животот на вашето дете, сè е во одржувањето перспектива, фокусирањето на она што е најважно и помагањето на вашето дете да најде начин да се соочи со бучавата. Дајте му на вашето дете чувство на надеж иако тоа ќе биде предизвик. За сите моменти кога тие бучни места се неизбежни, потсетете го вашето дете дека го разбирате.

Аудитивниот влез е постојан фактор во секој момент. Иако можеби никогаш нема да можете да им дадете целосен молк на вашите деца, можете да им дадете мир.



912

X