Да се одгледа одговорно дете не е едноставно. Тоа не е задача која можете да ја завршите во еден ден и да ја прецртате од списокот – тоа е долготраен процес со многу подеми и падови. Вистинска помош во овој процес ни доаѓа од Монтесори училниците и нивните учители.

Во Монтесори системот учителите ги учат децата на одговорност така што им даваат слобода сами да одлучуваат, но во рамките на јасно поставени граници за тоа што е дозволено, а што не. Основата на овој метод е дека на децата треба да им се даде шанса да пробаат и да погрешат за да научат како да носат одговорни одлуки.

Издвојуваме 5 начини на кои Монтесори учителите ја поттикнуваат одговорноста кај децата, а кои лесно можете да ги примените и во вашето семејство:

1. Одговорност за себе

Во Монтесори училниците многу се внимава децата да научат сами да се грижат за своето тело. Учителите ги поттикнуваат сами да си го бришат носот или сами да се облекуваат. Со тоа децата добиваат силна порака дека се способни суштества кои можат да преземат одговорност за своите потреби. Тие извршуваат основни задачи сами или со минимална помош: подготвуваат оброк, избираат облека, ставаат фластер на рана и слично.

• Пробајте и вие: Не комплицирајте ги работите, туку поедноставете ги. Изберете една област, на пример, подготовка на ужина и секој ден одвојте 15 минути за да му покажете на детето како само да го направи тоа. Набрзо самото ќе подготвува ужина и за себе и за братчето или сестричката.

2. Одговорност за времето

За разлика од традиционалните училишта, во Монтесори училниците децата се одговорни за тоа како ќе го поминат времето. Тие сами избираат што ќе работат и колку долго. Ова ги учи како да управуваат со своето време, што е огромна предност подоцна во животот.

• Пробајте и вие: Престанете постојано да го забавувате детето. Во неделниот распоред оставете му барем неколку часа кога нема никакви планирани активности – време за кое самото ќе биде одговорно како ќе го искористи. Исто така, можете да му зададете задача (на пр., средување на собата) без да му кажете точно кога да ја заврши, оставајќи му само рок до кога треба да биде готова.

3. Одговорност за односите со другите

Децата се охрабруваат самостојно да градат односи со врсниците. Учат како заедно да си играат, како да им понудат ужина на другите и како да ги изразат своите чувства. Целта е детето да сфати дека е самото одговорно за односот што го има со другите луѓе.

• Пробајте и вие: Обидете се да не се мешате веднаш кога вашето дете има проблем со некое дете. Природен инстинкт е да го заштитиме, но така детето нема да научи само да го реши конфликтот. Разговарајте со него за тоа што се случило, но оставете го самото да ја преземе одговорноста за пријателството.

4. Одговорност за предметите

Наместо пластични играчки кои потешко се кршат, во Монтесори училниците често се користат дрвени, но и играчки од кршливи материјали. Децата се учат да ги држат предметите внимателно со двете раце и да ги враќаат на место. Ако нешто се скрши, не се купува веднаш ново – пораката е дека со нештата треба да се постапува внимателно.

• Пробајте и вие: Дајте му на детето нешто кршливо (но не премногу вредно). Покажете му како да ракува со тоа, но не опоменувајте го постојано. Ако се скрши, тоа ќе биде вредна лекција за одговорност кон нештата што ги поседуваме.

5. Општествена одговорност

Монтесори учењето става голем акцент на тоа што значи да се биде дел од заедницата. Децата се задолжени да се грижат за растенијата, за миленичињата и за редот во училницата. Се разговара за тоа како можат да бидат корисни членови на општеството и како да ѝ помагаат на околината.

• Пробајте и вие: Организирајте семеен состанок и одредете кој што би можел да работи по дома. Дури и најмалите можат да помогнат со хранење на миленичето или бришење прашина. Задолжително пофалете го детето кога самото ќе се сети да заврши некоја обврска.

Сите сакаме да одгледаме одговорни деца, а тоа бара верба во нив. Верба дека ќе ја направат вистинската работа и дека ќе се снајдат во секоја ситуација. Бидете тука кога ќе паднат, но не брзајте премногу за да им помогнете – оставете ги прво сами да се обидат.

Извор