Разговорите со деца на возраст од 9 до 16 години честопати се менуваат побрзо отколку што очекуваат родителите. Децата што до неодамна отворено зборувале за сè одеднаш почнуваат да одговараат кратко, без многу објаснувања. „Добро“, „важи“ или „ок“ стануваат вообичаен крај на разговорите.

Понекогаш тоа им носи олеснување на родителите. Темата се затвора без дискусија, без да се подигне тонот. Сепак, набрзо се открива дека детето не го разбрало договорот на начинот на кој родителот очекувал, или воопшто не го доживеало разговорот како договор.

Ова често ги збунува родителите, особено во периодот кога детето веќе не е мало, но сè уште не е сосема пораснато.

Кога „важи“ не е договор

Во овој развоен период, „важи“ ретко значи согласност. Во периодот пред тинејџерството тоа често значи дека сакаат да избегнат дополнителни прашања или да завршат разговор што им станал непријатен. За тинејџерите, „важи“ може да биде и начин да се зачува мирот или автономијата, без да се влегува во објаснувања што им изгледаат бесмислени.

Во двата случаи „важи“ често е сигнал за повлекување, а не за разбирање.

Родителите, од друга страна, имаат впечаток дека биле јасни. Ако ги објасниле причините, поставиле граници и останале смирени, очекуваат пораката да е примена. Сепак, детето може да излезе од истиот разговор со сосема поинакво искуство – родителите немаат доверба во него, дека премногу се бара од него или дека нема простор да каже како се чувствува.

Ист разговор, различни значења

Родителот може да мисли дека зборува за одговорност и грижа, додека детето го доживува разговорот како притисок или контрола. Родителот верува дека поставил јасна граница, а детето го слуша ова како порака дека не му се верува.

Ваквите недоразбирања не се знак на лоша врска. Тие често се дел од развојот, особено во периодот кога детето само учи да ги поврзува своите емоции, мисли и однесување.

Проблемот се јавува кога се претпоставува дека согласноста е исто што и разбирањето.

Семејството и различните потреби во транзицискиот период

Децата пред пубертет и тинејџерите се во фаза каде што сè повеќе бараат автономија, додека родителите природно остануваат фокусирани на безбедноста и долгорочните последици. Овие потреби не се спротивставени, но честопати не се искажуваат.

Кога не се дискутираат, разговорите остануваат површни, а договорите се краткотрајни. Двете страни имаат впечаток дека се обидуваат, но сепак не се среќаваат на истото место. Затоа договорите што изгледаат како да се постигнати честопати не траат долго. Следната слична ситуација повторно го поставува истото прашање, со истото чувство на фрустрација.

Родителот има впечаток дека детето не го почитува она што е кажано. Детето чувствува дека правилата постојано се менуваат или дека од него се очекува нешто што никогаш не е јасно објаснето. Во реалноста, често е случај никогаш да не постои иста верзија на договорот.

Како да се направат разговорите појасни?

На оваа возраст честопати помага да се забави темпото и накратко да се провери разбирањето. Не преку дополнителни објаснувања, туку преку прашања што отвораат простор за дијалог.

„Како ти ја гледаш оваа ситуација?“
„Што е најтешкото нешто за тебе во сето ова?“
„Што мислиш дека се очекува од тебе?“

Ваквите прашања не ја намалуваат родителската улога, туку му помагаат на детето да се чувствува слушнато и разбрано. Родителството на деца пред пубертет и тинејџери бара различен ритам на комуникација. Помалку потпирање на брз договор и поголемо внимание на тоа дали навистина зборуваме за истото.

Бидејќи „важи“ на оваа возраст може да значи многу работи, но договорот настанува само кога зад него стои заедничко разбирање.

Извор