Во гинеколошката практика добро е познат специфичниот момент за време на активното породување кога жената одеднаш станува отсутна и влегува во свој сопствен свет. Овој феномен научно се нарекува „транзициска криза“ или „породилен транс“ и настапува кога грлото на матката е отворено од 8 до 10 сантиметри.

Оваа фаза претставува врв на физичкиот напор и за неа постои прецизно невробиолошко објаснување засновано на дејството на хормоните.

1. Хормонална преплавеност со природни аналгетици

Кога контракциите го достигнуваат својот максимум, мозокот го активира својот најсилен одбранбен механизам – го преплавува организмот со масивни бранови на бета-ендорфини.

• Тие дејствуваат како природен морфиум кој ја сузбива болката, но имаат и силни психоактивни својства.
• Високата концентрација на ендорфини предизвикува поспаност, дезориентираност и длабок внатрешен фокус (жената ги затвора очите меѓу контракциите и престанува да комуницира).
• Заедно со кортизолот, тие привремено ја нарушуваат функцијата на хипокампусот (центарот за краткотрајно паметење), поради што многу жени подоцна не се сеќаваат на деталите од оваа фаза.

2. Привремено исклучување на рационалниот мозок

За да напредува породувањето, активностите на неокортексот (најразвиениот дел од мозокот задолжен за логика, јазик и социјални норми) мора привремено да се потиснат. Контролата ја преземаат постарите, примитивни делови од мозокот – лимбичкиот систем и продолжениот мозок.

• Зошто пречи рационалното размислување? Ако неокортексот се стимулира (со силно светло, прашања од медицинскиот персонал), тој лачи адреналин кој го блокира окситоцинот и го забавува породувањето.
• Кога неокортексот ќе „замолчи“, жената се префрла на чист биолошки автоматизам: испушта длабоки крици, зазема необични положби и целосно го игнорира надворешниот свет.

3. Скок на адреналинот на самиот крај

Кога отвореноста достигнува 10 сантиметри и телото се подготвува за истиснување на бебето, доаѓа до нагол скок на адреналинот. Ова е единствениот момент во породувањето кога високиот адреналин е пожелен бидејќи ѝ дава на жената налет на последна, силна енергија.

• Овој биохемиски шок кај родилката често се препознава низ изненадна паника и реченици како: „Не можам“ или „Ќе умрам“. Тоа не е патолошки страв, туку знак дека дилатацијата е комплетна.

Што значи ова за медицинскиот персонал и придружбата?

Исклучувањето на надворешниот свет го штити организмот на мајката од траума и болка. Затоа, златното правило во модерното акушерство е родилката во оваа фаза да не се вознемирува со излишни прашања, да се намали светлото во просторијата и да ѝ се обезбеди апсолутен мир, со цел да се поддржи природниот невролошки процес.

Извор