Првите 36 месеци од животот не се само период на брз физички раст, туку време кога се поставуваат најважните емоционални и ментални темели на личноста. Иако мозокот на тригодишното дете сè уште ја нема крајната големина, неговата внатрешна мрежа е веќе комплетно скицирана. Токму во овој ран период се формираат патиштата кои одредуваат како тоа во иднина ќе реагира на стрес, како ќе гради односи со луѓето и како ќе управува со сопствените чувства.
Архитектура на детскиот ум – како се создаваат врските?
Науката за раниот детски развој ни открива дека родителството има директно влијание врз биологијата на детето:
- Неверојатна брзина: Во раното детство секоја секунда се создаваат повеќе од еден милион нови невронски врски.
- Ефектот на „испраќање и враќање“: Овие врски не се развиваат во изолација. Тие се градат низ двонасочна комуникација со родителот – секојпат кога ќе одговорите на неговиот поглед, кога ќе му возвратите на гугукањето или кога ќе го утешите неговиот плач.
- Емоционален штит: Родителската грижа полна со топлина и внимание го зајакнува префронталниот кортекс. Ова е делот од мозокот кој подоцна во животот му овозможува на човекот да остане смирен под притисок, да се фокусира и да се чувствува безбедно во светот.
Секојдневните моменти ја градат идната личност
Важноста на првите три години не значи дека треба да бидете совршени родители или да правите комплицирани работи. Она што веќе го правите во вашето обично секојдневие ја има клучната улога:
- Кога одговарате на неговите потреби: неговиот мозок учи да му верува на светот.
- Кога сте присутни во моментот: неговиот нервен систем ја апсорбира вашата смиреност и учи што е безбедност.
- Кога нудите прегратка по плач или лутина: неговиот мозок ја гради основата за емоционална отпорност во животот.
Во овие клучни три години вие не само што го чувате вашето дете, туку буквално го градите неговиот нервен систем. Секој ваш смирен збор, секое внимание и секоја топла прегратка се тули со кои ја осигурувате неговата ментална и емоционална стабилност за цел живот.