Денес сме сведоци на еден навистина убав и природен пресврт, многу млади родители од генерацијата З бараат нов баланс во воспитувањето. Тие полека го напуштаат претерано попустливиот стил, со желба да им понудат на децата поцврста структура, јасни граници и подобра подготовка за предизвиците на реалниот свет.
Сепак, тоа не значи дека тие целосно се согласуваат со начинот на кој се воспитувало во 60-тите и 70-тите години. Постојат одредени тогашни правила кои денес, со помош на современата педагогија, генерацијата З ги согледува во поинакво светло, трудејќи се да ги приспособи на поемпатичен начин. Еве за кои правила станува збор:
1. Почитување на авторитетот поради страв
Во 60-тите и 70-тите години семејната хиерархија често беше многу крута, а зборот на родителот не смееше да се доведе во прашање. Познатата реченица „Затоа што јас така велам“ често ја прекинуваше секоја комуникација. Денес, младите родители сметаат дека авторитетот се гради со меѓусебно почитување. Тие сакаат децата да соработуваат затоа што ја разбираат смислата на правилото, а не затоа што се плашат од казна.
2. Чинијата секогаш да биде празна
Јадењето сè што е ставено во чинијата беше златно, некршливо правило, често како одраз на минатите времиња кога храната не смеела да се троши залудно. Сепак, денес генерацијата З посветува повеќе внимание на детската интуиција. Современите сознанија ни кажуваат дека е важно да го научиме детето да го слуша своето тело – да јаде кога е гладно и да застане кога чувствува дека е сито, со цел да изгради здрав однос кон храната.
3. Потиснување на потешките емоции
Речениците како „Не плачи, ништо не ти е“ или „Немаш причина да се лутиш“ беа редовен дел од секојдневието на постарите генерации. Емоциите често се согледуваа како знак на слабост или непослушност. За генерацијата З, која е многу чувствителна на тема ментално здравје, секоја детска емоција – вклучувајќи ги тагата и фрустрацијата – е важна, соодветна и заслужува да биде сослушана со трпение.
4. Посетување на верските храмови како строга обврска
Пред неколку децении одењето во црква или практикувањето на религијата секоја недела беше строго зацртано правило, без оглед на тоа како детето се чувствувало во врска со тоа. Денес, генерацијата З пристапува кон ова прашање со многу повеќе нежност и лична слобода. Тие претпочитаат духовноста и верските вредности да ги негуваат природно во домот, оставајќи му простор на детето како што расте, со сопствено срце и разбирање, да го изгради својот личен однос кон верата.
5. Прерано емотивно осамостојување
Во минатото родителите ретко ги тешеа децата кога работите ќе станеа тешки, со цел да ги подготват за животот. Многу деца беа оставени сами да се справуваат со своите повреди или стравови. Генерацијата З верува дека детето станува навистина силно и независно тогаш кога знае дека во секој момент има сигурно прибежиште и поддршка кај своите родители, а не кога е оставено само на себе.
6. Одржување строга емоционална дистанца
Порано владееше мислењето дека родителот не треба да покажува премногу нежност за да не го „разгали“ детето, па затоа улогата на родителот се сведуваше на строг раководител кој не треба да му биде пријател на детето. Новите генерации сфаќаат дека родителската топлина, пријателскиот разговор и прегратките не ги уриваат границите, туку ја зајакнуваат довербата и ја намалуваат анксиозноста кај детето.
7. Слепо почитување на сите постари лица, без исклучок
Да се почитуваат постарите е прекрасна вредност, но во минатото тоа се бараше без никакви исклучоци и објаснувања. Модерните родители од генерацијата З ги учат своите деца на добри манири, но истовремено ги учат и на лични граници. Важно е детето да знае дека неговиот глас вреди и дека има право да каже „не“ ако некоја ситуација или однесување на некој возрасен прави да се чувствува небезбедно или непријатно.
8. Условување на љубовта со успеси и оценки
Во многу домови пофалбите и нежноста беа резервирани само кога детето ќе донесеше петка или кога ќе направеше нешто беспрекорно, правејќи го односот да изгледа трансакциски. Ваквиот пристап често прави децата да се чувствуваат вредни само тогаш кога постигнуваат резултати. Генерацијата З се труди да ја практикува безусловната љубов, порачувајќи му на детето дека е сакано токму такво какво што е.
9. Прифаќање на физичката казна како нормален метод на дисциплина
Во 60-тите и 70-тите години физичката казна (како воспитна мерка) беше општествено прифатена и широко користена за „доведување на децата во ред“. Денес, со развојот на модерната психологија и педагогија, генерацијата З целосно го отфрла овој метод. Тие веруваат во дисциплина преку разговор, природни последици и учење на одговорност, без нарушување на физичкиот и емоционалниот интегритет на детето.
10. Апсолутна слобода за игра надвор без никаков надзор
Познатото правило „Излези надвор и врати се кога ќе се запалат светилките“ имаше свои убавини поради слободната игра, но денешниот свет носи поинакви предизвици. Иако генерацијата З ја поддржува играта во природа, поради безбедносни причини и родителска грижа, едноставно не можат да ги остават децата со часови без никаков надзор и пронаоѓаат нови, побезбедни начини за игра на отворено.
Намерата на родителите од генерацијата З не е да го критикува минатото, туку да извлече лекции од него. Нивната цел е да создадат балансирано родителство кое ги подготвува децата да бидат емотивно силни, одговорни и стабилни личности, но без притоа да ја изгубат детската радост, блискоста и меѓусебната доверба.