Во трката со секојдневните обврски, комуникацијата со децата често ни се сведува на опомени и критики – да ја средат собата, да го напишат домашното или да престанат да се караат. Поради ова, децата почесто ги слушаат нашите замерки отколку пофалбите.

За да се воспостави рамнотежа, психолозите го препорачуваат правилото 5:1 – едноставен концепт развиен од познатиот психолог Џон Готман.

Што претставува соодносот 5:1?

Ова правило налага да имаме пет позитивни интеракции на секоја една негативна. Позитивна интеракција не е само скап подарок или голема пофалба – тоа се секојдневните прегратки, насмевки, зборови на поддршка и искрениот интерес за детето.

Емоционална „банкарска сметка“

Психолозите советуваат односот со детето да го замислиме како банкарска сметка. Секој убав збор и внимание е „уплата“, а секоја критика или казна е „повлекување“ од сметката. Кога сметката е во плус, детето многу полесно ја прифаќа и ја почитува родителската критика кога таа е неопходна.

Како да го применувате ова правило секој ден?

Не мора да водите евиденција во тефтер. Доволно е свесно да ги воведете следниве ситни навики:

• Фалете го трудот, а не само успехот: Наместо „Браво за петката“, кажете: „Знам колку многу се трудеше и вежбаше за овој тест, се гордеам со тебе“.
• Забележете ги работите што ги земате здраво за готово: Ако децата си играат мирно или сами си ги собираат играчките, пофалете ги токму во тој момент. Не реагирајте само тогаш кога ќе направат неред или кога ќе се скараат.
• Кажете едноставно благодарам: Кога детето ќе заврши некоја обврска во домот, покажете му дека го цените неговиот придонес.

Дали ова значи дека не треба да го критикуваме детето?

Секако дека не. На децата им се потребни јасни граници и дисциплина за да се чувствуваат безбедно. Целта на правилото 5:1 не е да ги премолчуваме грешките, туку критиката да престане да биде главниот начин на кој разговараме со нив.

Кога детето се чувствува сакано и прифатено, неговата самодоверба расте, а семејната атмосфера станува многу помирна.

Извор