Витаминот D има клучна улога во организмот бидејќи учествува во многу различни процеси. Познато е дека постојат повеќе форми на овој витамин, а новите истражувања откриваат дека тие имаат и различни ефекти врз здравјето. Иако рахитисот (последица на недостиг на витамин D) е познат уште од 17 век, самиот витамин е идентификуван дури во почетокот на 20 век, откритие за кое Адолф Виндаус добил Нобелова награда за хемија во 1928 година.
Семејството на витамини D вклучува пет молекули, од кои најважни се витамин D2 (ергокалциферол) и витамин D3 (холекалциферол). Иако двете форми се важни, тие се разликуваат според изворот од кој ги внесуваме.
Извори на витамин D
- Витамин D2: главно доаѓа од растенија, особено од печурки и квасец.
- Витамин D3: се добива од животински извори како масна риба, црн дроб и јајца.
- Сончева светлина: најголемиот дел од витаминот D3 нашето тело го произведува самостојно кога кожата е изложена на УВ-зраци.
Пигментот меланин, облеката и кремовите за сончање ги блокираат овие зраци, што објаснува зошто луѓето со потемна кожа или оние што живеат во помалку сончеви предели почесто страдаат од негов недостиг.
Како работи во телото?
Технички, витаминот D не е само витамин, туку прохормон. Двете форми (D2 и D3) се неактивни додека не поминат низ два процеси:
- Во црниот дроб: Се претвораат во калцидиол (формата во која витаминот се складира).
- Во бубрезите: Се создава калцитриол – активната форма која ги зајакнува коските, го регулира калциумот и го поддржува имунолошкиот систем.
Кој суплемент е подобар?
Повеќето истражувања заклучуваат дека витаминот D3 е поефикасен во подигнувањето на нивото на овој витамин во крвта во споредба со D2. Исто така, некои студии укажуваат дека D3 подобро го регулира нивото на калциум.
Од друга страна, витаминот D2 покажал подобри резултати кај специфични имунолошки проблеми кај пациенти на стероидна терапија. Сепак, за конечни одговори се потребни уште истражувања.
Што да преземете?
Денес, околу една милијарда луѓе во светот имаат недостиг на витамин D. Здравствените работници препорачуваат внес од 10 микрограми (400 IU) дневно, особено во зима. Иако суплементите со витамин D3 се сметаат за подобра опција, дури и краткото изложување на сонце во облачен ден помага во одржувањето здрави нивоа.
Пред да започнете со суплементација кај вашето дете, секогаш консултирајте се со педијатар за одредување на точната доза.