Детската агресија станува сè почест предизвик за родителите, воспитувачите и наставниците. Денешното темпо на живот, стресот и преоптовареноста со стимулации често доведуваат до тоа малите деца да реагираат поинтензивно од порано. Удирањето, гризењето или викањето може да бидат начин на кој детето се обидува да ги изрази чувствата кои сè уште не знае да ги контролира.
Иако ваквите испади се вообичаени во раното детство, важно е да знаете како да ја смирите ситуацијата и да го научите детето на прифатливи начини за изразување на емоциите. Во продолжение се дадени десет проверени совети:
10 совети за насочување на детското однесување
- Јасни семејни правила: Децата не можат да ги почитуваат правилата додека не ги научат. Објаснувајте ги очекувањата јасно, едноставно и доследно. Потсетувајте го детето на прифатливите начини на однесување кога е потребно.
- Не очекувајте самоконтрола која сè уште ја немаат: Малите деца често не знаат како мирно да го изразат гневот. Научете ги со зборови да ги искажуваат чувствата и нагласете дека физичките реакции не се прифатлив начин за решавање на фрустрацијата.
- Избегнувајте закани: Речениците од типот „Престани или ќе видиш“ обично не помагаат. Наместо тоа, кратко игнорирајте го помалку значајното несоодветно однесување и јасно објаснете му на детето што треба да направи, нудејќи му алтернатива.
- Пофалете го соодветното однесување: Дисциплината е најефикасна кога е насочена и кон позитивното. Пофалете го детето кога реагира смирено, кога е нежно или кога успева да реши судир со зборови. Искрената пофалба го поттикнува посакуваното однесување.
- Внимавајте на интеракциите со другите деца: Набљудувајте ја играта и интервенирајте само кога е потребно. Дозволете им на децата сами да ги решат помалите судири, но реагирајте ако се појави физичко насилство. Разделете ги додека не се смират, а потоа кратко објаснете зошто таквото однесување е неприфатливо.
- Учете го детето на алтернативи: Научете го да каже „не“, да се тргне настрана или да се обиде да постигне договор. Со сопствениот пример покажете дека судирите се решаваат со зборови, а не со сила.
- Користете здрави начини за пренасочување на вниманието: Ако забележите дека детето станува вознемирено, пренасочете го кон друга активност. Тоа може да го намали интензитетот на емоциите. Избегнувајте подмитување – ова треба да биде промена на фокусот, а не награда.
- Користете „пауза“ само кога е неопходно: Кратката пауза може да биде корисна, но не треба да биде примарен метод за дисциплина. Користете ја како последна опција, кратко и доследно, со објаснување на причината.
- Контролирајте го сопствениот темперамент: Децата учат преку набљудување. Ако вие реагирате мирно и сталожено, поголема е веројатноста дека и детето ќе развие слични обрасци на однесување. Вашата емоционална регулација е најдобриот модел за нив.
- Бидете доследни и сигурни во своите одлуки: Кога треба да го дисциплинирате детето, не извинувајте се и не покажувајте несигурност. На децата им се потребни јасни и стабилни граници за да се чувствуваат сигурно.
Дисциплина или казна – која е разликата?
Многу родители ги мешаат овие два поима, но тие не се исти:
- Дисциплина е процес на поучување, поставување граници и зајакнување на односот со детето. Целта е да се научи детето како да се однесува.
- Казна е негативна последица за одредена постапка. Таа е само мал дел од дисциплината. Децата под три години често не ја разбираат казната, додека на јасните граници реагираат многу подобро.
Кога да побарате помош?
Обратете се кај стручно лице ако агресивното однесување трае подолго од неколку недели и чувствувате дека не можете самите да се справите. Особено внимавајте на:
- повредување на себеси или на другите;
- напади на возрасни лица;
- исклучување од градинка, училиште или игри со врсниците;
- чувство на страв за безбедноста на околината.
Најважно е да се следи зачестеноста на испадите и редовно да се комуницира со воспитувачите и наставниците. Најдобар начин за спречување на агресијата е создавање стабилно, топло и сигурно домашно опкружување.