Во време на постојани образовни реформи, трка по просек 5,0 и бирократизација на наставата, наставничка споделува искрено и драгоцено тридецениско искуство од училницата. Нејзините пораки го откриваат точниот пат кон подобрување на атмосферата во училиштата: наместо страв, формализам и трка по оценки, потребни се доверба, граници со почит и партнерство.

Зошто насмевката во училиштето стана реткост?

Денешното училиште сè поретко започнува со насмевка поради неколку клучни притисоци:

• Инфлација на одлични оценки: Децата сè почесто доаѓаат да „преживеат“ испитување за да го зачуваат одличниот просек, а стравот од грешка ги убива природната радост и љубопитност.
• Прекумерна администрација: Наставниците се затрупани со бирократија и протоколи за заштита од притисоци, поради што ја губат енергијата за најважното, живиот, човечки контакт со учениците.
• Заборавање на суштината: Насмевката во училницата не ја носат новите паметни табли или мебел, туку меѓусебните односи.

„Најголемата заблуда е дека децата сакаат лесни наставници кои ништо не бараат. Децата најмногу ги почитуваат и со насмевка доаѓаат кај оние што се строги, но праведни, што бараат многу, но даваат уште повеќе поддршка.“

Секојдневни мали избори што го менуваат училиштето

Враќањето на насмевката и сигурноста во училницата не зависат од министерски упатства, туку од секојдневните одлуки што ги носат сите три страни во образовниот триаголник:

1. Изборите што ги прават наставниците:

• Избор меѓу материјалот и детето: Поважно е да се застане неколку минути кога одделението е вознемирено или уплашено наместо по секоја цена слепо да се следи планот за предавање на темата.
• Реакција на грешката: Грешката не треба да служи за срам („Како ова не го знаеш?“), туку за учење („Во ред, ајде да видиме како да го поправиме ова“).
• Градење авторитет: Вистинскиот авторитет не се гради со позицијата („Јас сум професор и мораш да ме слушаш“), туку преку праведност, стручност и емпатија.

2. Изборите што ги прават родителите:

• Првото прашање кога детето ќе дојде дома: Наместо веднаш да се праша „Што доби денес?“ (со што се вреднува само резултатот), подобро е да се праша: „Што правевте денес интересно?“ или „Му помогна ли некому?“
• Партнерство со училиштето: Наместо критикување на наставниците пред детето (што создава отпор и кај него), родителите и училиштето треба да настапуваат како сојузници кои заедно го обликуваат младиот човек.

3. Изборите што ги прават учениците:

• Однос кон врсниците: Избор меѓу тоа дали се смееме со соученикот или се смееме на соученикот. Приоѓањето кон дете што седи осамено на одморот гради средина во која никој не доаѓа со грч во стомакот.
• Преземање одговорност: Развивање свест дека училиштето не е „отслужување казна“, туку простор за сопствен развој и љубопитност.

Враќање на довербата

Училиштето повторно станува место исполнето со радост во оној момент кога ги менуваме стравовите, стравот на наставникот од инспекции, стравот на родителот за иднината и стравот на детето од лоша оценка, со меѓусебна доверба, трпение и почитување.

Извор