Сите сме имале можност да сретнеме познајници и да забележиме дека нивното дете наеднаш пораснало за цела глава. Висината е една од најочигледните карактеристики одредени од генетиката, но точната комбинација на гени што ќе го одреди финалниот раст е нешто што никој не може целосно да го предвиди.
Висината и гените
Според податоците од американската Национална медицинска библиотека, научниците проценуваат дека околу 80 % од висината на поединецот е одредена од генетиката и варијациите во ДНК-секвенцијата што ги наследува од родителите.
- Колективно генетско влијание: Иако одредени ретки генетски варијанти можат драстично да влијаат врз висината, кај најголемиот дел од луѓето финалниот раст е резултат на комбинација од стотици различни генетски варијанти.
- Машките, во просек, се повисоки: Во најголем број случаи мажите се повисоки од жените благодарение на конкретни генетски фактори поврзани со полот кои го диктираат растот.
Што друго влијае врз растот освен генетиката?
Преостанатите 20 % од висината зависат од надворешните фактори и животниот стил. За да се достигне максималниот генетски потенцијал, клучни се следниве елементи:
- Исхраната: Балансираната и хранлива исхрана во текот на развојот е првиот и најважен надворешен фактор за правилен раст.
- Физичката активност: Редовното движење и спортувањето го стимулираат развојот на мускулно-скелетниот систем.
- Квалитетниот сон: Истражувањата покажуваат дека децата најинтензивно растат за време на длабокиот сон бидејќи тогаш телото го лачи хормонот за раст во најголема количина.
Дали може да се предвиди висината на детето?
Не постои апсолутно сигурен метод за прецизно предвидување на конечната висина. Иако децата најчесто достигнуваат висина слична на онаа на нивните родители, поради различните комбинации на гени, браќата и сестрите често имаат различна висина, а не е реткост детето да ги надрасне родителите.
Оние што се љубопитни можат да користат дигитални калкулатори и графикони за раст каде што врз основа на моменталната возраст и висина се следи развојот на детето.