Живееме на Балканот, каде што владее длабоко уверување дека уште првиот ден со покачена температура кај детето треба да се направат сите лабораториски испитувања, а задолжително и CRP. Родителите често ги прават овие анализи на своја рака и паничат кога ќе видат вредност од 20 (а референтната е до 5 мг/Л).
Како родител, сакам да сфатите дека треба да бидете трпеливи. Вирусите не се лекуваат со антибиотици, туку со грижа и трпение. Еве што треба да знаете за фамозниот CRP.
Што е, всушност, CRP?
CRP е кратенка за Ц-реактивен протеин. Тоа е протеин што се создава во црниот дроб. Неговата концентрација во крвта е значаен параметар за многу состојби. Се смета дека нормалната концентрација е до 5 мг/Л.
Кога во организмот има воспалителен процес (бактериска или вирусна инфекција), ткивата се оштетуваат и се ослободуваат материи наречени цитокини. Тие го поттикнуваат црниот дроб засилено да создава CRP. Колку е посилно воспалението, толку е повисока вредноста на CRP. Неговата улога во одбранбениот механизам е да му помогне на организмот да ги „обележи“ штетните материи за полесно да ги отстрани од крвта.
Кога треба да се испитува?
CRP почнува да расте 6 до 8 часа по почетокот на инфекцијата, а највисоките вредности ги достигнува по 48 до 72 часа. Затоа, не се препорачува овој параметар да се одредува уште првиот ден од болеста на детето.
Зошто е корисен?
CRP има релативно кратко време на распаѓање во организмот. Тоа значи дека неговите вредности паѓаат многу побрзо отколку бројот на леукоцитите или седиментацијата. Со следење на неговото опаѓање, лекарот проценува дали терапијата дејствува, со што се спречува непотребното земање антибиотици.
Вирус или бактерија?
Крвната слика е корисна, но таа НЕ Е единствениот показател.
- Вирусни инфекции: Обично леукоцитите (белите крвни зрнца) не се зголемени, а доминираат лимфоцитите.
- Бактериски инфекции: Леукоцитите се високи, а преовладуваат гранулоцитите.
Сепак, постојат исклучоци. Многу вируси (аденовируси, грип, коксаки) можат значително да го зголемат CRP. Истражувањата покажуваат дека вредностите на CRP до 40 мг/Л најчесто говорат во прилог на грип или друго вирусно заболување. Секоја повисока вредност упатува на можност за бактериска инфекција.
Важни напомени за родителите:
- Крвната слика ја толкува исклучиво лекар! Само во комбинација со преглед на детето наодот може правилно да се разбере.
- Не боцкајте ги децата без потреба. Ако самите барате анализи, може да испуштите некој важен параметар, па детето ќе мора повторно да се боцка.
- CRP не е поврзан само со инфекции. Неговата вредност расте и кај други воспалителни состојби како ревматоиден артритис, автоимуни нарушувања или повреди на ткивата.
CRP е само дел од сложувалката во која учествуваат и физичкиот преглед на детето и другите лабораториски анализи. Бидете трпеливи и верувајте му на вашиот педијатар.
Автор: д-р Драгана Пековиќ