Семејните правила се позитивни и јасни изјави за тоа како членовите на семејството сакаат да се грижат и да се однесуваат едни со други. Наместо да бидат алатка за контрола, тие се патоказ кој на децата им нуди сигурност, а на родителите им помага да бидат доследни и смирени. Кога сите ги знаат границите, семејниот живот станува поопуштен и исполнет со соработка.

Како изгледаат добрите семејни правила?

Педагошки е најефикасно кога правилата го насочуваат детето кон она што треба да го прави наместо постојано да му се повторува што е забрането:

• Опишете го убавото однесување: Наместо „Не прави неред“, кажете: „Ги сотаваме играчките и облеката на нивното место.“
• Бидете јасни: Наместо „Биди културен“, дефинирајте го тоа: „Зборуваме со нежен глас и велиме ’те молам‘ кога бараме нешто.“
• Краток список: Подобро е да имате неколку важни правила (за почит, безбедност и куќни обврски) отколку долг список кој децата ќе го заборават.

Вклучете го целото семејство во создавањето

Децата многу полесно ги прифаќаат и ги следат правилата кога се вклучени во нивното создавање. Повикајте мал семеен состанок. Дури и тригодишните дечиња можат да го кажат своето мислење, додека кај тинејџерите ова ја поттикнува нивната одговорност и зрелост.

• Направете го визуелен: Запишете ги правилата на еден лист и истакнете ги на видно место. За помалите дечиња, можете да нацртате едноставни илустрации (на пр., нацртани чевли за правилото „ги соблекуваме чевлите на влезот“).
• Правилата важат за сите: Ако семејното правило е дека јадеме заедно на маса без телефони, тогаш и родителите треба да го почитуваат тоа.

Што да очекуваме според возраста на детето?

• Предучилишна возраст (3-5 години): Тие ги разбираат правилата, но често ги забораваат бидејќи сè уште учат. Потребен им е благ и трпелив потсетник: „Малечко, се сеќаваш ли на нашето правило дека седиме додека јадеме?“
• Училишна возраст (6-12 години): На оваа возраст децата веќе можат самостојно да ги следат правилата (како миење заби пред спиење), но повремените нежни потсетувања се секогаш добредојдени.
• Тинејџери: Кај нив е сосем природно да ги преиспитуваат границите барајќи независност. Педагошки е одлично зборот „правила“ да го замените со „очекувања“. Разговарајте со почит и создавајте заеднички договори кои ќе им дадат сигурност во овие преодни години.

Што кога правилата ќе се прекршат?

Кога некое правило ќе биде прекршено, најпрво понудете му на детето уште една шанса со тоа што смирено ќе го потсетите на договорот. Доколку тоа продолжи, применете ги соодветните последици кои претходно заеднички сте ги договориле (на пример, пократко време пред екраните или „мирно време“). Кога последиците се јасни однапред, нема потреба од лутина, викање или кавги.

Не заборавајте одвреме-навреме да ги прегледате правилата. Како што растат децата и нивната зрелост, така треба да се менуваат и семејните договори (на пример, времето за спиење или семејните обврски). Домот е живо место кое се развива со многу љубов и разбирање.

Извор