Седумгодишно дете не смее само да отиде до училиштето оддалечено 300 метри, но смее со часови самo да скрола на „Јутјуб“ или „Роблокс“ зад затворена врата. Четвртоодделенка не смее да се врати сама со автобус бидејќи е опасно, но смее да прифати барање за следење на „Инстаграм“ од непознат возрасен човек и да му одговори на порака, без никој тоа да го забележи.

Направено е премолчено прекумерно компромитирање: физичкиот свет, со своите улици, изгребани колена и детски кавги, го прогласивме за премногу опасен. Во исто време, дигиталниот свет, преполн со предатори, алгоритми и содржини за возрасни, некако го доживуваме како безбедно засолниште.

Парадоксите во кои живееме:

• Искачување на дрво наспроти паметен телефон: Не му дозволуваме на детето во трето одделение да се качи на дрво за да не падне, но му даваме телефон со камера и пристап до целиот свет.
• Школски оценки наспроти дигитална контрола: Се јавуваме кај наставничката за една лоша оценка, но ретко проверуваме што прави детето 4 часа дневно пред екранот.
• Детски роденден наспроти групни четови: Не го пуштаме детето само на роденден кај другарче, но му дозволуваме да влезе во групен разговор од 200 непознати луѓе во некоја видеоигра.
• Кавги на игралиште наспроти дигитално малтретирање: Кога детето ќе се скара на игралиште, веднаш интервенираме. Кога некој го навредува во коментари под слика, тоа не го гледаме бидејќи „му веруваме и му ја почитуваме приватноста“.

Ова не се изолирани случаи, ова стана системски образец на тоа како модерната генерација родители ја распоредува својата грижа.

Зошто се случува ова?

1. Комфорот и лажниот мир: Телефонот во рацете на детето за родителот често значи момент на тишина и одмор по напорниот работен ден. Физичкиот свет бара наше присуство (одење во парк, надзор), додека дигиталниот свет не бара ништо, освен екранот.
2. Непознавање на опасноста: Улицата ни е позната и ги знаеме ризиците (сообраќај, непознати луѓе). Дигиталниот свет не го разбираме во целост, па парадоксално го перципираме како помалку опасен. Она што не го разбираме, помалку нè плаши.

Цената што ја плаќаат децата

Децата се соочуваат со два сериозни проблеми:

• Губење на основните животни вештини: Не знаат сами да се снајдат, да решат конфликт со врсник или да се справат со досада и неуспех, бидејќи за сè во физичкиот свет се заштитени.
• Осаменост во дигиталната џунгла: Во просторот каде што поминуваат најмногу време, децата се оставени сами, без алатки да препознаат манипулација или дигитално насилство.

Ако сме подготвени да ги држиме децата за рака додека ја преминуваат улицата, мораме да научиме да ги водиме и низ дигиталните улици каде што тие секојдневно чекорат.

Извор