Дали некогаш сте се запрашале зошто тинејџерите минуваат низ бунтовни кризи, зошто децата од четири години постојано прашуваат „зошто“ или што е она што нè прави спокојни кога ќе остариме?
Одговорот лежи во една од највпечатливите теории во психологијата, онаа на Ерик Ериксон. Тој го дели човечкиот живот на 8 развојни фази. Во секоја од нив пред нас се исправа нов предизвик, ако го решиме успешно, добиваме животна мудрост и сила, ако не, сомнежот и несигурноста нè следат во следното скалило.
Еве како изгледа таа голема мапа на човековата природа:
- Градење доверба (1–2 години): Првата година е клучна за тоа дали светот ќе го гледаме како безбедно или како опасно место. Првата личност на која ѝ веруваме е мајката.
- Будење на самостојноста (2–4 години): Време на првата независност и откривање на сопственото тело. Ако детето е поддржано од родителите, гради силна самодоверба.
- Истражување без страв (4–5 години): Период на иницијатива, креативност и пробување нови работи. Охрабрувањето од семејството раѓа љубопитност, а престрогите прекори – чувство на вина.
- Училишни успеси (5–12 години): Децата сакаат да покажат дека се способни и вредни. Признанието од наставниците и врсниците создава трудољубивост, додека постојаните критики будат чувство на помала вредност.
- Кој сум јас? (13–19 години): Познатата „криза на идентитетот“. Тинејџерите имаат потреба од слобода за да се пронајдат себеси, во спротивно остануваат изгубени во туѓите очекувања.
- Потрага по љубов (20–40 години): Време кога се прашуваме дали сме способни вистински да сакаме и да се посветиме на некого. Успехот носи длабока интимност, а неуспехот – осаменост.
- Оставањe трага (40–65 години): Во зрелоста се стремиме да бидеме корисни за заедницата и да ги водиме помладите. Ова е фаза на творештво, напредок и грижа за иднината.
- Животен биланс (65+ години): На крајот од патот гледаме наназад. Чувството дека сме живееле исполнет живот носи внатрешен мир и спокој, додека пропуштените шанси будат очај и горчина.
Визуелизирајте го ова прекрасно патување низ годините и откријте во која фаза се наоѓате вие и вашите најблиски во моментов.