Разговорите за вештачката интелигенција (ВИ) и нејзиното влијание врз децата најчесто будат чувство на немоќ и доцнење. Податоците покажуваат дека кај младите од генерацијата З возбудата околу ВИ паѓа, а гневот и загриженоста растат. Многумина стравуваат дека нè очекува реприза на негативните ефекти од социјалните мрежи.

Сепак, Мишел Л. Џавандо, поранешен извршен директор во „Гугл“, адвокат за човекови права и мајка на четири деца, нуди поинаква, надежна перспектива.

„ВИ не е судбина – таа е дизајн“

Џавандо смета дека овој пат ја имаме предноста на искуството. Ние сè уште ги чувствуваме последиците и болката од ерата на социјалните мрежи, па затоа сега сме повнимателни.

– Секој голем технолошки изум во историјата, железницата, телефонот, интернетот, во својата срж беше замислен за да нè зближи. Но, потоа го расипавме тој динамичен систем со тоа што го насочивме кон профит и зависност. Цврсто верувам дека со вештачката интелигенција постои сосема поинаков начин – Мишел Џавандо.

За разлика од минатото, денес веќе се создава широк фронт од родители, млади, па дури и постари граѓани кои знаат како изгледа кога технологијата ќе тргне во погрешна насока. Поради тоа, регулативите за ВИ се носат многу побрзо отколку што некогаш се носеа за социјалните мрежи.

Моќта на детската љубопитност

Иако оптимизмот кај младите опаѓа, речиси половина од нив сè уште чувствуваат љубопитност кон новата технологија. Како дигитални староседелци, тие интуитивно чувствуваат кога нешто не е во ред со платформите што ги користат и бараат нешто поквалитетно.

Што можат да направат родителите во ваква ситуација?

1. И вие останете љубопитни: Наместо само да прашувате: „Дали си на Снепчет?“, прашајте ги децата што е она што ги привлекува таму, што добиваат од тоа и истражувајте заедно алтернативи кои подобро ги штитат нивните податоци.
2. Верувајте во својата моќ како потрошувачи: Веќе се појавуваат безбедни екосистеми и платформи кои свесно ја моделираат содржината за да ги заштитат корисниците. Како потрошувачи, имаме моќ да одбираме посигурни дигитални простори.

Проблемот со „кратенките“: Како децата ја користат ВИ за домашни задачи?

Родителите често се соочуваат со дилемата како да разговараат со детето за разликата помеѓу користењето на ВИ како алатка и целосното препуштање на сопственото размислување на машината?

Џавандо го преформулира ова прашање на многу подлабок начин. Проблемот не е во децата кои бараат полесен пат, туку во тоа што сè уште им поставуваме прашања на кои вештачката интелигенција може едноставно да одговори.

ВИ знае кога се случила некоја историска битка или која е дефиницијата за одреден поим. Но, она што се крие зад тоа – тензиите, контекстот, значењето за денешницата и прашањата кои никој сè уште не ги поставил – е местото каде што живее вистинското човечко размислување. Тоа е она што треба да го бараме од децата.

Враќање кон вистинската, човечка интелигенција

Овој технолошки момент не нè принудува само да се браниме, туку нѐ тера да го поставиме најважното прашање: Што е она што е уникатно, посебно и незаменливо кај вашето дете? Која е приказната што само тоа може да ја раскаже и каква мудрост носи во себе, за која ниту еден компјутерски модел не бил трениран?

Технологијата треба да биде тука за да ги зголеми и поддржи тие човечки карактеристики, а не да ги замени. Таа може да биде прекрасна алатка за поврзување – како во случајот со аутистичната ќерка на Мишел која преку дигиталните платформи нашла своја заедница и простор за припадност без социјалниот притисок од реалниот свет.

По цела деценија во која социјалните мрежи ги срамнија сите во дводимензионални, лажно совршени профили, ерата на вештачката интелигенција парадоксално нè турка назад кон длабочината. Нè тера да погледнеме кои сме навистина под површината на екраните.

А во таа битка за иднината на децата, родителите се најсилната алка. Кога станува збор за заштита и борба за доброто на своите деца, родителот е единствената сила против која никогаш не треба да се обложувате.

Извор