Според резултатите од научното истражување „Сексуална злоупотреба и заштита на децата во спортот“, реализирано од Центарот за исчезнати и малтретирани деца во Србија, емоционалното насилство е најчестиот облик на несоодветно однесување во спортското опкружување. Дури 77 % од испитаниците потврдиле дека доживеале или биле сведоци на викање, навредување и омаловажување од страна на тренерите.

Авторката на истражувањето, проф. д-р Јована Шкориќ, предупредува дека во спортот сè уште владее култура на нормализација на насилството. Многу тренери и родители веруваат дека со викање се зајакнува карактерот на детето, третирајќи го како спортски ресурс, а не како личност.

Каде е границата помеѓу здрава дисциплина и насилство?

Науката јасно ја дефинира границата преку разликата меѓу структура и контрола:

• Здрава дисциплина: тренерот поставува високи барања, но кога детето ќе згреши, критикувана е акцијата, а не неговата личност. Дисциплината мотивира.
• Насилство: границата е премината кога тренерот користи навреди, понижување и застрашување. Наместо мотивација, детето почнува да чувствува страв, срам и безвредност.

Зошто децата молчат?

Децата ретко ги пријавуваат ваквите искуства од повеќе причини:

• Се плашат дека ќе го изгубат местото во тимот или ќе ги изневерат родителите.
• Мислат дека никој нема да ги сфати сериозно или дека самите се виновни за таквиот однос.
• Најтажното: веруваат дека тоа е „нормален дел од спортот“ и составен дел од патот до успехот, особено ако слична порака добиваат и од дома.

Први знаци за тревога, како родителите да препознаат проблем?

Иако секое дете реагира различно, постојат неколку јасни показатели на кои родителите мора да обрнат внимание:

1. Промена во однесувањето кон спортот: детето одеднаш одбива или не сака да оди на тренинг, покажува страв и претерано се грижи да не направи грешка.
2. Промени во секојдневието: нагли промени во сонот (непроспиени ноќи, кошмари), губење на апетитот и ненадејна повлеченост и несигурност.

Клучни заклучоци од истражувањето

• 77 % од пријавените несоодветни однесувања се емоционално малтретирање (викање, навреди).
• Дисциплината во спортот никогаш не смее да вклучува понижување на достоинството на детето.
• Процентот на лажни пријави за насилство кај децата е на ниво на статистичка грешка.

Секогаш верувајте му на своето дете и внимателно слушајте го. Спортот мора да биде безбедна средина за развој, а не место каде што детето ќе се чувствува уплашено, повредено или помалку вредно.

Извор