Во светот на образованието честопати се фокусираме на децата што се соочуваат со развојни тешкотии, но важно е да не ги заборавиме и надарените деца. Иако на прв поглед изгледа како тие да можат сè сами, ним им е потребна посебна грижа, внимание и, пред сè, длабоко разбирање за нивниот специфичен начин на доживување на светот.

Надареност – нежната искра на потенцијалот

Надареноста не е само висок успех во училиште, туку природна искра и внатрешен капацитет во одредена област (уметност, логика, јазик…).

• Надареноста е потенцијал кој детето го носи во себе.
• Наша задача како возрасни е да ја препознаеме таа надареност и да му помогнеме на детето да ја претвори во стабилна вештина, без притоа да го изгубиме од вид неговото детство.

Зошто понекогаш погрешно ги толкуваме нивните постапки?

Бидејќи надарените деца го доживуваат светот со поголем интензитет, нивното однесување често може да биде погрешно разбрано како „проблематично“:

1. Потреба за когнитивен предизвик: ако наставниот материјал не им е доволно интересен, надарените деца можат да станат немирни или да се повлечат во свој свет. Тоа не е желба за пречење на часот, туку знак дека нивниот љубопитен ум бара „храна“ за размислување.
2. Директност и искреност: надарените деца често поседуваат силна логика и потрага по вистината. Нивната потреба да дебатираат или да ги поправаат возрасните не е знак за невоспитаност, туку израз на нивниот натпросечен капацитет за расудување.
3. Јазот помеѓу умот и емоциите: кај надарените деца често постои јаз помеѓу нивниот висок интелект и нивната емоционална зрелост. Тие можеби разбираат сложени концепти, но сепак се само деца на кои им е потребна прегратка и утеха кога ќе се почувствуваат несигурно.

Нежната стапица на високите очекувања

Најголемиот товар за едно надарено дете е реченицата: „Ти си паметен, лесно можеш да го направиш тоа“. Со ова ние несвесно им го одземаме правото на грешка или правото на момент на дефокус. Важно е да запомниме дека надареноста не значи дека тие секогаш знаат како да се справат со животните предизвици.

Како да им помогнеме во социјализацијата?

На надарените деца понекогаш им е тешко да најдат заеднички јазик со врсниците бидејќи нивните интереси се многу поразлични.

• Наместо да ги издвојуваме како „посебни“ (што може да создаде бариера), убаво е да ги поттикнуваме да соработуваат со групата.
• Треба да ги научиме дека секое дете има своја вредност и дека емпатијата и другарството се важни колку и знаењето.

Насоки за родителите и наставниците

Негувањето на надареноста бара многу трпение и љубов. Клучот е во:

• Индивидуален пристап: да им се понудат дополнителни содржини кои ќе ја разбудат нивната страст.
• Емоционална поддршка: да се пофалат за нивниот труд и истрајност, а не само за нивната природна интелигенција.
• Време и сослушување: најважниот подарок што можеме да им го дадеме е нашето време – да ги слушнеме нивните идеи, колку и да ни изгледаат необично.

Надареноста е прекрасен дар, но и голема одговорност. Ако им пристапиме на надарените деца со нежност и вистинска поддршка, тие ќе пораснат во стабилни личности кои ќе знаат како да го искористат својот потенцијал за доброто на сите.

Извор