Собранието на Црна Гора ги изгласа измените и дополнувањата на Законот за задолжително здравствено осигурување, со што земјата стана третата европска држава која во својот правен систем воведе законски регулирано менструално отсуство. Пред Црна Гора ова право го регулираа само Шпанија и Португалија, но важно е да се напомене дека постојат значителни разлики во нивните законски решенија.
Ова законско решение не значи дека сите жени го остваруваат ова право по автоматизам, ниту пак дека можат да отсуствуваат од работа неколку дена во месецот без претходна најава и лекарска потврда.
Како е регулирано менструалното отсуство во Европа?
На национално законодавно ниво во Европа, законите се разликуваат според опфатот и условите за остварување на правото:
- Шпанија (од февруари 2023 година): Првата европска земја која воведе платено менструално отсуство во траење од 3 до 5 дена месечно. Правото се остварува со лекарска потврда во случаи на секундарна дисменореа или изразени болни симптоми што оневозможуваат работа, а отсуството се финансира директно од државниот систем за социјално осигурување.
- Португалија (од 2025 година): Предвидено е менструално отсуство до 3 дена, но тоа не е општо, туку е строго ограничено на жени на кои им се дијагностицирани специфични заболувања како ендометриоза или аденомиоза, со задолжително лекарско уверение.
Црногорскиот модел: услови и критериуми
Црногорскиот модел за менструално отсуство ги дефинира следниве правила:
- Времетраење: до 2 дена платено отсуство месечно.
- Медицински критериум: правото е строго поврзано со жени на кои им е дијагностицирана секундарна дисменореа, односно изразено болни менструални циклуси предизвикани од органски заболувања (како ендометриоза, миоми, ендометријални полипи, воспаленија на јајчниците или синдром на полицистични јајчници).
- Потребни документи: задолжителна е дијагноза од лекар специјалист. Осигуреничките се должни да го обновуваат лекарското уверение еднаш годишно (до 31 декември) и да го достават до работодавецот до крајот на јануари следната година.
По својот обем и услови, црногорското решение е концепциски најслично со португалскиот модел бидејќи бара потврдена медицинска дијагноза за органска патологија.
Шпанија и понатаму останува единствената земја каде што опфатот е поширок и се однесува на општо изразени болни симптоми во траење до 5 дена.