Семејните фотографии лесно ги откриваат физичките особини што се пренесуваат со генерации, бојата на очите, обликот на лицето или висината. Но, кога станува збор за карактерот и личноста, работата е многу посложена.
Најголемата генетска анализа од овој тип досега, објавена во престижното списание Нејчр, истражи податоци на повеќе од еден милион луѓе и идентификува повеќе од 1.200 гени поврзани со петте основни особини на личноста: екстровертност, пријатност, свесност, отвореност за нови искуства и невротицизам.
Генетиката не е судбина: Што откри студијата?
Главниот заклучок на истражувачите е дека не постои еден изолиран ген за екстровертност, повлеченост, емоционална чувствителност или свесност.
Основните сознанија на научниците се следниве:
- Илјадници ситни генетски влијанија: Врз личноста влијаат огромен број гени, но секој од нив поединечно има исклучително мал ефект врз тоа какви луѓе ќе станеме.
- Поинаква слика од близначките студии: Старите студии врз еднојајчени близнаци проценуваа дека личноста е дури 50 % наследна. Меѓутоа, современите ДНК-анализи покажуваат дека вообичаените генетски варијанти објаснуваат само 5 до 15 % од разликите во карактерот кај луѓето.
- Невидливи генетски фактори: Дел од генетското влијание сè уште не може прецизно да се измери бидејќи постојат многу ретки генетски варијанти кои тешко се регистрираат дури и во најголемите студии.
Гените и средината: партнерство, а не борба
Научниците предупредуваат дека е погрешно да се размислува за карактерот како за борба меѓу гените и воспитувањето. Овие два фактора работат заедно во постојана интеракција:
- Интеракција со искуството: Начинот на кој гените се „вклучуваат“ или „исклучуваат“ директно зависи од животното опкружување, стресот, воспитувањето и личните искуства.
- Различен развој: Две лица со речиси идентични генетски предиспозиции можат да развијат сосема различни личности во зависност од животните околности низ кои минуваат.
- Неможност за предвидување: Поради оваа комплексност, невозможно е да се предвиди детскиот карактер или идниот модел на однесување само врз основа на ДНК-тест.
Заклучокот на студијата е едноставен: карактерот на човекот настанува како сложена комбинација од илјадници мали генетски влијанија и сè што ни се случува во текот на животот.