„Не плачи, машко си!“, често им велат на момчињата. Од друга страна, пак, некои родители прекумерно ги штитат од секоја можна непријатност. Овие две крајности создаваат кревки темели и слаба саморегулација кај момчињата.

Постојат пет клучни грешки во воспитувањето на момчињата: двојни пораки, претерана заштита, забрана за изразување емоции, отсуство на таткото и споредување со другите.

Наместо тоа, за правилен развој се препорачуваат доследен личен пример од возрасните, јасно поставени граници, прифаќање на сите емоции и поддршка преку мали заеднички ритуали и договори.

Она на што сме биле сведоци во нашите семејства не е запишано во нашата „краткотрајна меморија“, туку директно во нашата потсвест. Свесно сите разбираме „што е правилно“, но во практикана површина излегуваат сите уверувања од детството: стравот од неуспех, анксиозноста од одбивање и желбата да им се угоди на сите по секоја цена. Затоа, возрасните што си ветиле дека никогаш нема така да постапуваат, одеднаш се наоѓаат во ситуација да се однесуваат исто како нивните родители.

Грешка бр. 1: „Едно зборуваме, друго правиме“

Барате детето да поминува само „20 минути на телефон“, а самите вие сте на телефон без прекин. Велите дека „пушењето е штетно“, но таткото пуши на балконот. Повикувате на меѓусебна почит, но дома детето слуша само викање, сарказам и грубост.

• Што учи момчето? За него, нормално однесување е она што го гледа, а не она што го слуша. За жал, овој модел на непочит кон мајката или таткото најверојатно ќе се пренесе и во неговите односи кога ќе порасне.

Како да го поправите ова:

• Усогласете ги вашите барања со сопственото однесување, правилата мора да важат за сите, вклучително и за возрасните.
• Избришете ги секојдневното понижување и викање од меѓусебната комуникација: детето ги памети тонот и атмосферата, а не само зборовите.
• Покажете личен пример за самоконтрола: исклучете го телефонот, поставете тајмер или тргнете ги цигарите кога сте со детето.

Грешка бр. 2: Претерана заштита и притисок за резултати

Строгите родители често ги туркаат момчињата кон перфекционизам и страв од неуспех. Однадвор тоа изгледа како дисциплина, но однатре се претвора во парализирачка мисла: „Подобро да не се обидувам отколку да не успеам.“ Како резултат на тоа, детето со голем потенцијал избира „сигурна зона“ и живее под своите реални можности.

Како да го поправите ова:

• Одвојте го трудот од конечната оценка, пофалете го напредокот („Имаш 10 грешки наместо 25, тоа е 2,5 пати подобро!“), наместо да го карате за добиената тројка.
• Помогнете му да го задржи интересот: „Сам ги избра овие тренинзи, ајде да одиме најмалку шест месеци за вистински да ги почувствуваш.“
• Бидете искрени за целите, насочете го трудот кон предметите и вештините што навистина му се потребни за правецот што го избрал.

Грешка бр. 3: Забрана за емоции

Кога ги блокираме таканаречените „негативни“ емоции кај момчето, стравот, срамот, тагата или бесот, истовремено ги блокираме и позитивните емоции, како што се радоста, љубовта и блискоста.

Притисокот се акумулира внатре, а однадвор момчето станува како „робот“, неспособно да побара поддршка. Цената за ова може да биде психосоматски проблеми и нарушено здравје.

Како да го поправите ова:

• Нормализирајте ги сите чувства: „Во ред е да си лут или тажен, но не е во ред да удираш или да навредуваш.“
• Користете го јазикот на емоциите: „Загрижен сум затоа што…“ или „Се лутам бидејќи…“
• Изразувајте ги сопствените емоции на здрав начин: „Уморен сум и нервозен, ќе земам мала пауза и ќе ми помине.“ На овој начин момчето учи саморегулација наместо потиснување.

Грешка бр. 4: „Таткото е само лошиот полицаец“

Ако таткото се појавува само во улога на оној што казнува и држи лекции, кај момчето се создава асоцијација дека таткото значи закана и срам. Таткото треба да биде личност со која детето се чувствува сигурно, поддржано и поттикнато да го истражува светот и да презема разумни ризици.

Како да го поправите ова:

• Воведете редовни мали ритуали: заеднички тренинг еднаш неделно, „машка прошетка“ во сабота или мали проекти за поправање и изработка низ дома.
• Пораката „Ти си машко, ризикувај!“ има смисла само кога детето има сигурна база, прифатени грешки и поддршка кога работите нема да излезат совршено.
• Не доделувајте му ја на таткото автоматски улогата на „казнувач“. Правилата се воспоставуваат заедно од двајцата родители.

Грешка бр. 5: Споредување со другите, хиперконтрола и наметнати цели

„Види го синот на комшиите…“, „Во нашето семејство сите биле одлични ученици“, ваквите споредби го уништуваат чувството на поддршка и го туркаат детето кон надворешна мотивација: „Морам да бидам таков за да бидам сакан.“ Тука спаѓа и целосната контрола со која му се одзема правото на избор.

Како да го поправите ова:

• Избегнувајте да го споредувате детето со другите, па дури и со „самото себе од вчера“ ако тоа се користи за критика. Користете ги показателите за напредок како поддршка, а не како обвинение.
• Воведете правило за избор со обврска: „Ти сам одлучуваш, но се држиш до тој избор извесен период.“ Ова ги гради волјата и способноста за договарање.
• Искрено разговарајте за причините, ако некоја вештина нема реална корист или значење за детето, не форсирајте ја само „за пред луѓето“.

Зошто на момчето му е потребна здрава конкуренција?

Во семејствата со повеќе деца природно се јавува блага конкуренција: делење работи, расправии и борба за внимание. Тоа го тренира детето да се приспособува на опкружувањето, во градинка, училиште или во спортски тим. Детето одгледано под „стаклено ѕвоно“ може да доживее шок кога ќе влезе во реална група, додека децата што растат со браќа и сестри обично побрзо се приспособуваат. Вашата задача како родител е да ги усогласувате правилата, а не целосно да ја елиминирате секоја кавга.

Краен резултат

Воспитувањето момче не значи дека треба да бидете строги по секоја цена, ниту, пак, да го заштитите од апсолутно сè. Станува збор за доследен модел на однесување, дозволување да ги изрази чувствата и искрени договори.

Кога детето гледа почит, праведни граници и право на грешка, тоа не станува „послушен одличен ученик“, ниту „повлечен херој“, туку мирен, топол и храбар маж.

Извор