Кога зборуваме за ортодонтска терапија кај децата, едно од најчестите прашања на родителите е: „Кога е вистинското време за прв ортодонтски преглед?“ Многумина сметаат дека треба да се почека да се сменат сите млечни заби, но всушност првата ортодонтска процена се препорачува околу седмата година, во периодот кога во устата се присутни и млечни и трајни заби.

Токму овој период на мешана дентиција е многу значаен за ортодонтот. Прегледот не подразбира само процена дали забите се правилно поставени. Се следат растот и развојот на горната и долната вилица, нивниот меѓусебен однос, начинот на никнување на трајните заби, просторот што го имаат на располагање, како и развојот на загризот. На тој начин одредени неправилности можат да се препознаат уште во рана фаза, пред да станат поизразени.

Раниот ортодонтски преглед не значи дека секое дете веднаш треба да започне со терапија или да носи апарат. Кај некои деца е потребно само периодично следење на растот и менувањето на забите, додека кај други навремената интервенција може да биде од големо значење. Не постои една идеална возраст за започнување со ортодонтска терапија за сите деца – вистинскиот момент се определува индивидуално, според дијагнозата и фазата на раст и развој.

Особено внимание треба да се посвети доколку детето има обратен или вкрстен загриз, изразена збиеност и недостиг на простор, истурени предни заби, отворен или длабок загриз или траен заб кој подолго време не никнува. Понекогаш промените се лесно забележливи и за родителите, но дел од нив можат да останат незабележани и да бидат откриени дури при ортодонтскиот преглед.

Не треба да ги заборавиме ниту навиките во детската возраст. Продолженото цицање прст или цуцла, дишењето преку уста, неправилното голтање и поставувањето на јазикот меѓу забите можат да влијаат врз положбата на забите и развојот на загризот. Затоа ортодонтот не ги гледа само забите, туку ја проценува и функцијата – начинот на кој детето дише, голта и го поставува јазикот.

Првиот ортодонтски преглед е едноставен и безболен. Ортодонтот ја проценува положбата на забите, загризот и развојот на вилиците, а доколку е потребно, се прават дополнителни дијагностички анализи. По прегледот, родителите добиваат информација дали е потребно да се започне со терапија, дали е доволно периодично следење или кога треба да се направи следната контрола.

На тој начин, првата посета на ортодонт не треба да се доживува како почеток на задолжителна терапија, туку како навремена процена која ни помага да го препознаеме вистинскиот момент за дејствување.

Во периодот на раст и развој, кога постои соодветна индикација, можат да се применат мобилни ортодонтски апарати. Постојат повеќе видови мобилни апарати и не постои еден апарат кој одговара за секое дете. Изборот се прави индивидуално, во зависност од дијагнозата, возраста на детето, видот на неправилноста, положбата на забите и односот помеѓу вилиците.

Но, за мобилниот апарат да го даде очекуваниот резултат, неопходна е дисциплина во носењето. Бидејќи детето може самостојно да го вади апаратот, неговата соработка е еден од клучните фактори за успехот на терапијата. Нередовното носење може да го забави напредокот и да го продолжи времетраењето на третманот. Затоа поддршката и мотивацијата од родителите, правилното одржување на апаратот и редовните ортодонтски контроли се еднакво важни како и правилно избраната терапија.

Нашата ординација има склучено договор со Фондот за здравствено осигурување (ФЗО), со што на децата до 18-годишна возраст им е овозможена ортодонтска терапија со мобилни апарати преку Фондот, согласно медицинските индикации и важечките правила. По ортодонтскиот преглед и поставувањето на дијагнозата, се утврдува дали постои индикација за терапија и кој тип мобилен ортодонтски апарат е најсоодветен за конкретното дете.

Биби и Боби се нашите мали ортодонтски јунаци

И ортодонтската терапија може да биде забавна!

Биби и Боби ги потсетуваат нашите најмлади пациенти на малите, но важни правила на патот до убава и здрава насмевка: редовно да го носат своето апаратче, правилно да го чуваат и одржуваат, внимателно да ги мијат забите и да не ги пропуштаат закажаните ортодонтски контроли.

Преку нивните мали ортодонтски авантури, децата учат дека и тие имаат важна улога во успехот на терапијата.

Биди дисциплиниран како Биби и Боби – носи го апаратчето редовно и не заборавај ја следната контрола!

Најчесто поставувани прашања од родителите

Колку долго во текот на денот треба да се носи мобилниот апарат?

Времето на носење зависи од видот на апаратот, дијагнозата и целта на терапијата. Секое дете добива индивидуални инструкции од ортодонтот, а најважно е апаратот да се носи редовно и според дадените препораки. Кај мобилната терапија, дисциплината и соработката на детето се едни од најважните фактори за постигнување на посакуваниот резултат.

Дали носењето мобилен апарат боли?

Во првите денови детето може да почувствува притисок, затегнатост или лесна непријатност додека се навикнува на апаратот. Тоа постепено се намалува. Доколку апаратот предизвикува изразена болка, ранички или не може правилно да се постави, потребна е контрола кај ортодонтот.

Колку време трае терапијата?

Не постои исто времетраење за секое дете. Тоа зависи од видот и тежината на неправилноста, возраста и фазата на раст и развој, типот на апаратот и редовноста во неговото носење. Затоа времетраењето на терапијата најреално се проценува индивидуално, по поставувањето на дијагнозата и во текот на редовните контроли.

Дали сè може да се исправи со мобилен ортодонтски апарат?

Не. Мобилните апарати имаат значајна улога во ортодонтската терапија, особено во периодот на раст и развој, но не можат да ја коригираат секоја ортодонтска неправилност. Кај некои деца мобилниот апарат може да биде доволен за постигнување на планираната цел, додека кај други може да претставува само една фаза од терапијата, по која подоцна ќе биде потребен друг тип ортодонтски третман. Затоа изборот на терапијата секогаш се прави според дијагнозата, а не само според возраста или желбата за одреден тип апарат.

Ортодонтската терапија во детската возраст не треба да ја гледаме само како „исправање на забите“. Нејзината цел е да создадеме што подобри услови за правилен развој на забите, вилиците и загризот и, кога е потребно, да го искористиме периодот на раст во наша корист.

Затоа не треба секогаш да чекаме неправилноста да стане очигледна. Понекогаш најважната ортодонтска одлука е да се започне со терапија, а понекогаш – внимателно да се следат растот и развојот до вистинскиот момент.

Не секое дете има потреба од рана ортодонтска терапија, но секое дете заслужува навремена ортодонтска процена.

Во ПЗУ „Ортоалекс“ – ординација по ортодонција, пристапот кон секое дете е индивидуален, во согласност со возраста, дијагнозата и фазата на раст и развој.

Не чекајте да никнат сите трајни заби за да го направите првиот чекор. Закажете ортодонтски преглед навреме, вистинскиот момент прави најголема разлика.

Д-р Александра Јанева, специјалист по ортодонција, ПЗУ „Ортоалекс“ – ординација по ортодонција, Поликлиника Железара, Скопје