Научниците идентификуваа два различни биолошки поттипови на аутизмот, што би можело фундаментално да го промени досегашното разбирање на оваа состојба и да го отвори патот кон попрецизни и индивидуално приспособени терапии.
Според новата студија, нарушувањата од спектарот на аутизмот можат да се подели на најмалку два посебни поттипови:
- Поттип со хипоконективност: се карактеризира со значително послаба поврзаност помеѓу различните делови на мозокот.
- Поттип со хиперконективност: се карактеризира со исклучително силна поврзаност помеѓу мозочните региони.
Истражувањето го предводеше Алесандро Гочи од Центарот за когнитивни системи во Роверето, а резултатите се објавени во списанието Невронаука на природата. Ова претставува обид аутизмот да се класифицира врз основа на биолошки параметри, за разлика од традиционалните поделби базирани исклучително врз клиничките симптоми.
Широк спектар на симптоми со иста дијагноза
Нарушувањата од спектарот на аутизмот претставуваат невроразвојни состојби кои се манифестираат на различни начини во текот на животот. Симптомите најчесто се тешкотии во социјалните вештини, јазикот и комуникацијата, како и ограничени интереси, повторувачки однесувања и изменета сензорна чувствителност.
Во рамките на истражувањето научниците применија функционална магнетна резонанција врз 20 различни генетски модели на глувци со мутации поврзани со аутизам.
- Кај 11 модели беше забележана хипоконективност (намалена способност на мозочните региони за заемна дејност).
- Кај 9 модели беше евидентирана хиперконективност.
Различни биолошки механизми
Секој од овие модели беше поврзан со различен биолошки механизам:
- Хипоконективноста беше поврзана со синаптичка дисфункција, односно нарушување во директната комуникација помеѓу невроните.
- Хиперконективноста беше поврзана со нарушувања во регулацијата на гените или со функцијата на имунолошкиот систем.
Научниците потоа потврдија дека истите овие модели постојат и кај луѓето. Со анализа на 940 лица со аутизам и 1.036 невротипични лица беше утврдено дека:
- 24 проценти од лицата со аутизам припаѓаат на поттипот со хипоконективност.
- 17 проценти припаѓаат на поттипот со хиперконективност.
Испитувањата покажаа дека лицата со хиперконективност во просек имаат поизразени симптоми, особено во делот на емоционалното и социјалното функционирање.
Чекор кон прецизна медицина
„Нашата студија не тврди дека постојат само два поттипа на аутизам. Всушност, 59 проценти од испитаните лица не се вклопија во ниту една од овие две категории, најверојатно затоа што беа опфатени само одредени генетски модели. Сепак, ова откритие го отвора патот кон идни терапии кои прецизно ќе ги таргетираат биолошките механизми карактеристични за секој пациент поединечно“, истакнува Алесандро Гочи, раководител на истражувањето.
Оваа научна пресвртница овозможува почетна основа за развој на таканаречена прецизна медицина, каде што медицинската поддршка и терапиите за лицата со аутизам ќе се креираат според нивниот специфичен биолошки профил.