Кортизолот често го нарекуваме хормон на стресот, но неговата улога во телото е многу посложена. Тој учествува во регулацијата на енергијата, метаболизмот, крвниот притисок и одговорот на стрес, но неговото покачено ниво може негативно да влијае врз здравјето. Иако е познат како „аларм за опасност“, овој хормон е клучен за речиси сите процеси во организмот. Го произведуваат надбубрежните жлезди под контрола на мозокот, помагајќи ни да ги пребродиме животните предизвици. Сепак, во денешниот забрзан свет, хронично покачениот кортизол станува тивок непријател на физичкото и менталното здравје.

Која е улогата на кортизолот во нашиот организам?

Кортизолот има пресудна улога во одговорот „бори се или бегај“. Кога сме под стрес, телото го ослободува овој хормон за да создаде енергија, поттикнувајќи го црниот дроб да испушти гликоза во крвотокот за потребите на мускулите и на мозокот. Покрај ова, тој го регулира метаболизмот на мастите, протеините и јаглехидратите и помага во сузбивањето на воспалителните процеси. Важен е и за одржување на крвниот притисок, како и за циклусот на спиење, при што највисоки нивоа достигнува наутро за да нè разбуди, а најниски навечер за да овозможи сон.

Како влијае покачениот кортизол врз телото?

Додека краткотрајните скокови на кортизолот се корисни, долготрајната изложеност на високи нивоа поради хроничен стрес може да има разорни последици. Еден од најочигледните ефекти е таложењето масно ткиво околу стомакот бидејќи хормонот ги зголемува апетитот и желбата за калорична храна. Хронично високиот кортизол го ослабнува имунитетот, го зголемува ризикот од срцеви болести и ја намалува густината на коските. На ментално ниво, тој често се поврзува со анксиозност, депресија, проблеми со концентрацијата и постојан замор.

Пријател или непријател?

Кортизолот е есенцијален за преживување, па затоа проблемот не е во самиот хормон, туку во неговата нерамнотежа. Опасноста настанува кога секојдневните стресори, како роковите на работа или финансиските грижи, предизвикуваат системот за одговор на стрес да биде постојано активен. Кога нивото на кортизол останува континуирано високо, телото не може да се врати во состојба на хомеостаза, што води до сериозни здравствени нарушувања. Затоа, од клучно значење е да научиме како да управуваме со стресот и да го држиме овој хормон во здрави граници.

Како природно да го регулирате кортизолот?

Регулацијата на кортизолот е можна преку усвојување здрави животни навики. Исхраната треба да биде богата со овошје, зеленчук, омега-3 масни киселини и магнезиум, додека треба да се избегнуваат рафинирани шеќери и прекумерен кофеин. Редовната физичка активност, како пешачење или јога, е одличен начин за ослободување од напнатоста. Квалитетниот сон и техниките за релаксација, како длабокото дишење, докажано го намалуваат стресот. Исто така, дружењето со блиските поттикнува лачење на окситоцинот, кој има смирувачки ефект врз телото.

Извор