Со Весна Атанасова од Битола разговараме за нејзиниот мотив да го избере просветниот повик и нејзиниот начин на работа со учениците. Наместо трка за петки, фокусот е ставен на тоа како децата правилно да се насочат низ информациите и како да го зачуваат својот детски сјај во текот на образованието.

Секој добар едукатор носи во себе некое сеќавање што го одредило неговиот пат. Кога ќе погледнеш наназад низ годините, која беше твојата лична мотивација да станеш учителка?

– Мојата мотивација не е само мој избор — таа е моето свето наследство, тивка нишка што се протега низ генерации и живее во мене. Мојот пат не започна вчера, ниту случајно — тој беше нежно нацртан уште во забавиште, каде што мојата прва учителка беше мојата баба Марија.

Гледајќи ја неа, како со бескрајно трпение и топлина што личи на мајчинска прегратка ги води децата низ нивните први чекори во светот, јас го впивав јазикот на педагогијата уште пред да научам да читам. Таа беше мојот прв доказ дека една жена може тивко, но моќно да го менува светот — дете по дете.

Тој корен се продлабочи со мојот дедо Кирил — човек кој за мене не беше само личност, туку вистинска институција на добрината. Човек што знаеше многу, но никогаш не се воздигнуваше над знаењето, туку нè учеше да го почитуваме. Од него научив дека титулата „учител“ не се носи на хартија, туку во срцето. Кога ги гледав писмата од неговите ученици, кои и по децении започнуваа со „Мил учителе“, во мене се роди тивка, но силна желба – еден ден и јас да оставам таква трага што не бледее.

Кога на 20 години почнав да ги учам децата од моето маало, не ја открив професијата, ја препознав својата природа. Тие деца беа моите први учители – ме обликуваа, ме „брусеа“ со својата искреност и ме научија дека нивната радост не е само нивна, туку е и моја.

Денес, преку моите образовни центри („Атанасова“ и „Хелен Дорон“), јас не започнувам нешто ново, туку продолжувам една приказна. Приказна започната од моите баба и дедо, приказна за љубов кон знаењето, за верба во децата и за тивки, но длабоки промени.

Како се промени начинот на кој учат децата?

– Низ годините и низ илјадниците часови поминати со деца од најрана возраст дојдов до една тивка, но голема вистина – децата денес не се ниту попаметни, ниту побавни од порано, тие се едноставно поизложени.

Изложени на информации, на слики, на брзина. На свет кој не застанува. И токму во тоа изобилство лежи нивниот најголем предизвик. Да, тие имаат повеќе материјал од кога било досега, но нивното внимание денес е најскапоценото нешто – и најтешкото за освојување.

Како што велеше дедо ми, ученикот низ вратата минува сам, со своето знаење. Но наша задача е да ја направиме таа врата доволно привлечна, доволно топла, доволно вредна за да посака да помине низ неа. И тука ја открив најважната работа – децата денес не копнеат по повеќе содржина, тие копнеат по поврзување.

Како му пристапуваш на едно ново дете во твојот центар?

– Првиот момент кога едно ново дете ќе го пречекори прагот на мојот центар е тивко, но пресудно случување. Начинот на кој му пристапувам секогаш е индивидуален – затоа што секое дете носи свој свет. Но, секогаш започнувам со една иста, едноставна работа – се спуштам на неговото ниво.

И буквално… и со срцето. Мојата цел не е само да подучувам, туку да создадам простор каде што грешката не е непријател, туку сојузник. Мојот пристап е да му покажам дека неговиот труд има вредност. Дека времето што го вложува значи. Дека секој мал чекор е важен.

И кога конечно ќе дојде до успехот – со сопствено знаење, со сопствен напор – онаа искра во очите, онаа чиста, детска радост… е најголемиот доказ дека сме ја отвориле вистинската врата. На крајот, мојата задача не е само да научам дете да чита, пишува или зборува. Мојата задача е да му помогнам да почувствува дека е способно. Дека е вредно. Дека може.

Родителите често се губат во лавиринтот од домашни задачи и постојани тестирања. Како ти им помагаш на децата да се изборат со тој притисок?

– Мојот прв совет секогаш е ист – детето е многу повеќе од неговата последна оценка. Како едукатор, мојата задача не е само да го подготвам за следниот тест, туку да му помогнам да се ослободи од притисокот што го носи. Да го пренасочам неговиот фокус – од страв од неуспех кон радост од откривањето.

Низ годините научив нешто многу важно, знаењето „испарува“ само тогаш кога е наметнато сосила, без смисла и без поврзаност.

Подготовката за тест не мора да биде стрес. Кога материјалот ќе се „скрши“ на мали, совладливи чекори и ќе се поврзе со реалниот живот, детето почнува да го разбира, а не само да го памети. Ги учам дека трудот и вложеното време не се за дневникот, туку за нив лично.

И тогаш се случува нешто прекрасно, кога успехот ќе дојде како резултат на сопственото знаење и посветеност, се раѓа онаа чиста, тивка радост… радост што не се заборава.

Од твоето искуство, кој е најефективниот начин на кој децата денес паметат? Дали е тоа низ приказна, низ практична работа или низ онаа твоја специфична енергија со која ја пренесуваш материјата?

– Децата денес не паметат со главата, туку со срцето.

Најефективно учат кога знаењето не им се дава како обврска, туку како доживување. Кога е пренесено преку приказна што ја раздвижува нивната фантазија… и преку практична работа каде што тие не се само ученици, туку творци.

Но, она што навистина го прави знаењето трајно не е само методот. Тоа е енергијата со која пристапуваме. Кога предавам со страст, со љубов и со онаа тивка, искрена радост што ја носам во себе со години, децата го чувствуваат тоа. И токму затоа тие не паметат само правило по англиски или решена задача, туку го паметат чувството.

Чувството дека можат.
Чувството дека се прифатени.
Чувството дека успеале.

Мојот заклучок е јасен – децата паметат кога се инспирирани.

Кога ќе дојдат до успех преку сопствен труд, вложено време и искрена желба, а ние сме тука само да им дадеме насока, поддршка и ветар во грб, тогаш се случува вистинското учење.

За крај, што би им порачала на родителите, кои се загрижени за иднината на своите деца? Што е поважно од петката во дневникот?

– На сите родители што денес со грижа гледаат кон иднината на своите деца, сакам да им порачам нешто едноставно, но моќно: Вашата верба во детето е посилна од секој систем.

Од моето искуство како учителка и НЛП едукатор сфатив дека постојат нешта што се далеку поважни од секоја оценка во дневникот:

Самодовербата и внатрешната светлина.
Дете кое верува во себе ќе најде пат и во најгустата магла.
Петката е само бројка, но чувството „јас можам“ е сила што трае цел живот.

Мојата порака е едноставна – бидете им ветар во грб, а не тежина на патот. Оценките ќе дојдат и ќе поминат. Но чувството дека се сакани, прифатени и доволни – останува.