Повеќе од половина од учениците во основните и средните училишта (53 отсто) поминуваат над три часа дневно на интернет. Третина се онлајн помеѓу еден и три часа во текот на работните денови; една четвртина од четири до пет часа дневно, додека приближно десетина поминуваат од шест до седум часа на интернет. Околу 13 отсто се онлајн повеќе од седум часа дневно, според наодите од големото национално истражување „Насилство во училиштата и благосостојба на учениците во Србија“.

Истражувањето е спроведено во рамките на проектот „Превенција на насилство меѓу врсници во училиштата“, кој го реализира Советот на Европа.

Статистиката покажува дека разликите во времето поминато на интернет зависат од возраста и полот. Постарите ученици поминуваат повеќе време онлајн отколку помладите. Меѓу помладите ученици, момчињата почесто користат интернет. Меѓу постарите ученици, девојчињата се почести корисници.

Повеќето ученици користат барем една платформа за социјални мрежи, со просечно четири профили по ученик, при што бројот расте со возраста.

Најчесто користени мрежи се „Тик-ток“ (73 отсто), „Јутјуб“ (71 отсто) и „Инстаграм“ (73 отсто). Помладите ученици повеќе користат „Јутјуб“ и „Вајбер“.

Најчеста активност на интернетот е одржување комуникација со семејството и пријателите – 50 отсто и тоа го прават неколку пати дневно, а 39 отсто исто толку често комуницираат со соучениците.

Една четвртина од учениците неколкупати дневно користат интернет за играње игри, исто толку го користат секој или скоро секој ден. Интернетот многу поретко се користи за училишни задачи, социјални мрежи или создавање дигитална содржина.

Истражувачите забележуваат дека употребата на алатки за вештачка интелигенција постепено станува дел од секојдневието на учениците, пред сè, за пребарување информации. Речиси две третини од учениците користат ВИ алатки, барем повремено, за наоѓање информации, а една третина тоа го прави често.

Интересот за употреба на ВИ зависи од возраста и училишниот успех, па така средношколците почесто користат ВИ за информации и домашни задачи отколку основците. Исто така, учениците со подобар успех повеќе користат ВИ алатки за информативни цели.

Колку се дигитално вешти?

Истражувањето покажало дека учениците високо ја оценуваат сопствената дигитална вештина со просечна оцена 9 од 10. Сепак, истражувачите откриле нешто интересно: учениците имаат тенденција да ги потценуваат дигитални вештини на сите, особено на возрасните, наставниците ги потценуваат дигиталните вештини на учениците, а родителите сопствените.

Примерок

Истражувањето е спроведено од 25 ноември до 13 декември 2024 година, на репрезентативен примерок од 49 основни и 29 средни училишта во Србија и опфати три групи на испитаници:

1.916 ученици (1.018 ученици од петто и седмо одделение во основни и 898 ученици од прва и трета година во средни училишта);

1.207 родители/други законски застапници на учениците;

2.009 вработени во училиштата, вклучувајќи наставници, директори и стручни соработници;

Извор