Воспитување

Научете ги децата како да се справуваат со гневот, бесот и агресијата

Во нашиот регион – иако не е ни приближно ограничено на нашиот регион – често се користат изразите „како момче/дечко“ или „како машко“, или „како девојче“, „како женско“. Познато е, или поточно сите можеме да претпоставиме во какви контексти се користи ова. Сите имаме такво размислување длабоко вкоренето во нас и мора да се бориме против него кога ќе сфатиме дека е погрешно.

Момчињата се лути, агресивни, бесни – и тоа е нормално. Барем така ни се кажува и така знаеме, а има многу актуелни примери за тоа како ова се толерира. Секако, свесни сме за фактот дека момчињата имаат одредена количина гнев во себе дури и како деца – исто како и девојчињата. Растењето не е лесно и фрустрацијата мора некако да излезе за да можеме да се бориме против неа. Важно е како се справуваме со гневот, агресијата и бесот.

-Родителите треба да им ги дадат на своите деца алатките за да ги разберат своите чувства, а тоа треба да се развива исто како што се развива разбирање на други комплицирани и апстрактни концепти – вели Стивен Мејерс, професор по психологија на Универзитетот „Рузвелт“ во Чикаго.

Значи, пред сè, родителите треба да им помогнат на децата да научат да ги разбираат своите чувства, а тоа е вештината што треба да им биде всадена. Во овој случај, тие треба да им помогнат да разберат што е лутина: во основа, реакција на перципирана закана. Телото ослободува адреналин (хормон кој игра клучна улога во одговорот „бори се или бегај“), а срцевиот ритам и крвниот притисок се зголемуваат.

Апсолутно е во ред – а понекогаш и всушност позитивно – да чувствувате лутина. Само кога лутината не се управува на здрав начин, може да стане проблематична. Еве ги упатствата што ги дава Мејерс.

Може да има разлики во тоа како момчињата и девојчињата ја доживуваат и изразуваат лутината. Очигледно, постојат многу нијанси кога станува збор за поединци, емоции – и начините на кои тие ги изразуваат тие емоции. Не е фер, ниту точно, да се каже дека сите момчиња ја доживуваат лутината на еден начин, а сите девојчиња на друг. Истражувањата покажуваат дека не е вистина дека момчињата и мажите доживуваат гнев повеќе од девојчињата и жените. Сепак, експертите велат дека може да постојат големи разлики што родителите треба да ги имаат предвид додека им помагаат на своите деца да го пребродат сето ова.

-Психолозите имаат една изрека дека момчињата ја екстернализираат, а девојчињата ја интернализираат. Ова значи дека момчињата имаат поголема веројатност да го насочат својот гнев и вознемиреност кон надвор, каде што може да прерасне во вербална или физичка агресија. Од друга страна, девојчињата имаат поголема веројатност да го насочат својот гнев и фрустрација кон себе, и тоа може да стане самообвинување или дури и депресија. Секако, ова е поедноставување, но постојат родови разлики во стапките на овие различни нарушувања помеѓу девојчињата и момчињата, и помеѓу жените и мажите – вели Мејерс.

Помогнете му на вашето дете да научи за своите чувства

Првиот чекор во справувањето со стресот и гневот е да му помогнете на вашето дете да препознае што се случува и да сочувствува со тоа. Малите деца не секогаш препознаваат низ што минуваат. Ако не разбереме во што е проблемот, не можеме да го решиме. Етикетирањето на чувствата е многу важно. Постарите деца и тинејџерите можеби нема да реагираат толку добро на ваквите поттикнувања, но сепак можеби ќе им треба помош за идентификување на чувствата во моментот.

Останете смирени

Додека родителите може да реагираат на лутината или нападот на бес на своето дете со оддалечување или вртење на грбот, експертите велат дека е многу поважно да се смири детето.

-Постојат многу начини да се смири и утеши луто мало дете, но тоа може да бара промена во начинот на размислување или фокусот на родителот во моментот – вели Мејерс.

Клучот е да бидете трпеливи и смирени. Јасно објаснете дека не сакате само да се потиснува или негира лутината во моментот – што е особено важно кај момчињата, кои историски биле научени да ги потиснуваат своите емоции. Целта е да им се помогне на децата да достигнат точка каде што можат да се смират. Кога родителот се однесува мирно и смирувачки во моментот, тој покажува сочувство кон себе и кон другите.

Наведете ги последиците

Наведувањето на последиците е особено важно кога лутината ескалира во агресија, особено како што момчињата стареат.

-Една реплика што често ја користам кога работам со момчиња е: „Можеш да чувствуваш што сакаш, но не можеш секогаш да правиш што сакаш“ – заклучува Мејерс.

Автор: Наташа Крстичевиќ

Извор

Поврзани написи

Прашај психолог

Рубриката „Прашај психолог“ овозможува стручна поддршка од психолози и психотерапевти на родителите при справување и решавање одредени актуелни прашања од психолошка природа на нивните деца. На прашањата одговараат психолози и психотерапевти соработници на Деца.мк.

To top