Во јавноста постпородилниот период често се романтизира, додека реалноста на драстичните хормонални промени останува во заден план. Иако прашањата за доењето се општествено прифатливи, темата за либидото сè уште е табу, што кај многу жени предизвикува непотребно чувство на вина и загриженост.
Биолошка подлога на новата состојба
Реченицата „се чувствувам како мајка, а не како жена“ има јасна биолошка основа. Породувањето е прекин на еден хормонален режим и премин на друг, каде што естрогенот и прогестеронот драстично паѓаат во рок од 24 часа. Истовремено доаѓа до пораст на пролактинот, хормонот кој е клучен за производство на млеко.
Влијанието на пролактинот врз либидото
Пролактинот ја поттикнува лактацијата, но дејствува инхибиторно на репродуктивната оска хипоталамус-хипофиза-јајчници. Тоа значи намалена секреција на GnRH, LH и FSH, што води до намалена продукција на естроген и често отсуство на овулација. Едноставно кажано, додека телото интензивно произведува млеко, тоа истовремено го „стишува“ репродуктивниот систем.
Ефекти од нискиот естроген и окситоцинот
Намалениот естроген за време на доењето може да предизвика сувост и истенчување на вагиналната слузница, што води до поголема непријатност или болка при однос. Од друга страна, доењето го поттикнува лачењето на окситоцинот, чија главна функција, покрај исфрлањето на млекото, е намалување на субјективното чувство на стрес кај мајката.
Психолошки фактори и исцрпеност
Хроничниот недостиг на сон го зголемува кортизолот, што директно е поврзано со падот на сексуалната желба и енергијата. Менталното оптоварување и грижата за бебето оневозможуваат мозокот лесно да се опушти. Транзицијата во новата улога на мајка е комплексен процес, а падот на либидото во првите 12 месеци се смета за честа и очекувана појава.
Односот со партнерот и времетраењето
Квалитетната комуникација со партнерот е клучна за враќање на интимната блискост. Оваа состојба е најизразена во првите 3 до 6 месеци и постепено се нормализира со проретчувањето на доењето и враќањето на менструалниот циклус. Сепак, времетраењето е индивидуално и зависи од породилното искуство, менталното здравје и поддршката од околината.
Постпородилна депресија наспроти физиолошки пад
Важно е да се разликува физиолошкиот пад на либидото од депресија, која вклучува чувство на безвредност, анксиозност и постојано плачење. Доењето е еден од најинтензивните периоди во животот на жената бидејќи тогаш се менува целиот хормонален систем. Падот на либидото е само привремена адаптација на новата ситуација, која поминува со текот на времето.
Кога треба да се побара помош?
Помош треба да се побара доколку намаленото либидо трае подолго од една година. Исто така, стручна консултација е неопходна доколку се јавува интензивна болка при сексуалниот однос или ако се појават знаци на сериозна анксиозност и депресија.