Вестите за децата и екраните се веќе толку присутни насекаде, што сме станале некако имуни на нив. Особено ако имаме деца во повисоките одделенија од основно училиште, а камоли средношколци. Ни се чини дека нема смисла воопшто да се зборува за тоа бидејќи тие имаат мобилни телефони и веројатно нема да им ги одземеме толку лесно. Полесно е да се исклучи помислата на штетата.
Но, дали всушност знаеме како изгледа оваа зависност од мобилни телефони – вистинска зависност – и кои знаци можат да укажат на тоа?
Понекогаш сме изненадени од однесувањето што следува откако ќе му го одземеме мобилниот телефон или кој било екран на нашето дете. Иако обично не размислуваме во таа насока во тој момент, однесувањето често е индикација за зависност од екран.
Само неодамнешните истражувања покажуваат дека зависноста од екран може да биде поважна од самото време поминато пред екран. Голема причина е тоа што оние што се чувствуваат зависни од своите уреди се повеќе изложени на ризик од проблеми со менталното здравје.
А што е зависност од екран?
-Едноставно кажано, ако вашето дете го избира времето поминато пред екран наместо искуствата во живо – и навидум не можете да го спречите во тоа – фер е да го сметате за „зависник од екран“ – вели д-р Келин Смит, која работи во агенција која им помага на адолесцентите да се извлечат од зависноста од екрани.
Зависноста може да се појави поради стимулацијата што луѓето ја добиваат од користењето на технологијата. Податоците покажуваат дека социјалните медиуми, на пример, предизвикуваат скокови во допаминот, невротрансмитер познат како хемикалија „за добро чувство“, поврзана со нашето однесување за барање награда.
Знаци на зависност од екран
Еве ги однесувањата на кои треба да се внимава кај помалите деца и тинејџерите:
-Избегнуваат лични искуства, како што се дружење со пријатели, спорт и семејни настани, за да поминат време пред екранот.
-Раздразливи се или имаат напади на бес поради ограничувањата на времето поминато пред екранот.
-Се обидуваат да ги користат екраните како алатка за емоционална регулација.
-Отсуствуваат од училиште.
-Покажуваат знаци на анксиозност или депресија.
-Промена на нивната тежина, состојба и расположение или активности.
-Избегнуваат типични социјални настани, како што се одење на училиштен настан, преспивање со пријатели, семејни одмори и состаноци.

Кај помладите деца, родителите може да забележат и интензивна преокупација со екраните, губење интерес за други активности, фрустрација кога не можат да користат екрани и тешкотии при спречување екрани.
Кога ќе се обидете да му го земете екранот, може да се појави друг проблем. Имено, може да следува период на апстиненција, исто како кај зависниците од дрога. Оние што се одвикнуваат од екраните можат да доживеат и да покажат:
-Анксиозност
-Немир
-Досада
-Страв од пропуштање
-Постојани мисли за проверка на профили или екрани
-Промени во расположението
-Раздразливост
-Физички симптоми, како што се проблеми со спиењето или главоболки.
Како да се бориме против тоа?
Одредете време за седење пред екран, држете се до него – не намалувајте ја „последицата“ ако договорот е прекршен. Оброците секогаш нека бидат без екран. Покажете му на вашето дете дека има живот надвор од екранот – дури и телевизорот е подобра опција.
Автор: Наташа Крстичевиќ