Уште во моментот кога ќе се роди бебето, речиси неизбежно започнуваат расправите за тоа на кого личи. Додека семејството и пријателите брзо се договараат чии се очите или носот, вистинската генетска приказна најчесто се открива многу побавно. Многу особини што децата ги наследуваат од татковците стануваат видливи години подоцна, кога детството постепено ѝ отстапува место на зрелоста.

Зад овој феномен стои науката. Според генетските објаснувања објавени во „Нејчр еџукејшн“, наследените особини следат јасни биолошки правила, но времето на нивната појава може значително да варира. Некои гени остануваат „заспани“ во раното детство и се активираат дури подоцна, под влијание на растот, хормоните и телесниот развој. Токму затоа дете кое при раѓање воопшто не наликувало на таткото, во адолесценцијата може многу да наликува.

Структура на лицето

Лицата на децата не се статични. На почеток тие се меки и заоблени, приспособени на преживување, а не на сличност со родителите. Но, како што децата растат, коскената структура се издолжува и се обликува. Линијата на вилицата станува поостра, брадата се издолжува, а носот добива појасна форма. Голем дел од овие структурни промени се силно поврзани со генетиката на таткото, поради што сличноста меѓу татковците и децата често станува поизразена дури во подоцнежните години.

Карактеристики на косата

Наследувањето на косата не е само прашање на боја. Многу поважни се текстурата, густината и „однесувањето“ на косата. Некои деца наследуваат коса што брзо расте, тешко се обликува или има ист природен раздел како кај нивниот татко. Линијата на косата често е семејна карактеристика. Овие обрасци обично не се забележуваат сè до пубертетот или раната зрелост, кога хормоналните промени влијаат врз циклусите на раст на косата.

Влијанието на таткото врз развојот

Таткото преку својот хромозом го одредува биолошкиот пол на детето уште при зачнувањето. Иако тоа е основен биолошки факт, неговото целосно влијание се гледа дури со текот на времето. Телесниот развој, хормоналните реакции и специфичните обрасци на раст поврзани со полот стануваат видливи години подоцна, а не веднаш по раѓањето. Овие промени најчесто постепено се појавуваат во периодот на адолесценцијата.

Телесна градба и метаболизам

Некои деца имаат тело што на животните навики реагира речиси идентично како телото на нивниот татко. Развојот на мускулите, распределбата на масното ткиво и нивото на енергија можат да следат наследени обрасци. Така, детето може да забележи дека се здебелува, гради мускулна маса или се заморува на начин што неверојатно потсетува на таткото дури и ако имаат различен животен стил. Генетиката не го одредува исходот, но го обликува начинот на кој телото реагира на секојдневните избори.

Скриени здравствени склоности

Не се сите наследени особини видливи на прв поглед. Некои остануваат длабоко скриени во гените сè до зрелата возраст. Децата можат да носат генетски склоности од таткото што влијаат врз здравјето на срцето, регулацијата на шеќерот во крвта или метаболизмот. Тоа не значи дека болест нужно ќе се развие, но објаснува зошто лекарите секогаш прашуваат за семејната историја на заболувања. Свесноста за ризиците често прави клучна разлика.

Емоционални обрасци и темперамент

Иако личноста се гради низ животните искуства, темпераментот има длабоки генетски корени. Децата понекогаш го наследуваат емоционалниот ритам на таткото, односно начинот на справување со стрес, границата на трпение или способноста за смирување.

Многу особини на таткото зависат од времето на созревање. Наглиот раст во пубертетот, хормоналните промени и влијанијата од околината дејствуваат заедно со наследените гени. Затоа сличноста со таткото често се засилува со годините. Може да се каже дека генетиката го пишува сценариото, но развојниот процес одлучува кога секоја реченица ќе биде „изговорена“.

Извор