Џонатан и Жаклин Санчез, брачниот пар и коосновачи на „Парент портофило“, откриле едноставен и забавен начин на кој ги учат децата на финансиска писменост. Тие велат дека нивната мотивација доаѓа од родителството – никогаш не сакале нивните деца, кои сега имаат 12 и 9 години, да се чувствуваат преоптоварени или исплашени од парите.
Пред Џонатан да наполни 40 години, тие отплатиле повеќе од 250.000 долари долг, почнале да инвестираат и собрале нето-вредност од 1 милион долари, а сето тоа додека започнале блог за да им помогнат на другите да изградат богатство и да воспитуваат финансиски вешти деца. Клучот за нивниот успех, велат тие, лежи во користењето едноставни, незаборавни фрази наместо долги предавања.
„Можете да заработувате пари додека спиете“
-Кога првпат им го кажав тоа, нивните очи се раширија. Идејата да заработувате пари додека спиете звучи како магија за детето и токму затоа функционира. Објаснив дека не е магија, туку сложена камата преку вложување. Почнавме со мали, едноставни чекори. Секогаш кога заработуваат џепарлак или добиваат пари за роденден, тие заштедуваат дел од нив за да купат акции во индексни фондови. Им покажувам графикони за растот на овие фондови со текот на времето и на секои неколку месеци заедно го проверуваме нивниот напредок.
Наместо нивните пари да им стојат во паричникот, тие активно работат за нив на берзата. Понекогаш зборуваме за тоа како растечката цена на акциите може да биде добра или лоша, во зависност од тоа дали купувате или продавате, и навистина сум горд на тоа колку брзо ги сфаќаат овие концепти. Правејќи го инвестирањето нешто визуелно и практично, го претворив штедењето во игра што ја гради нивната љубопитност и трпение – вели таткото.
„Штедењето може да ви помогне да избегнете стрес во иднина“
-Оваа реченица ги охрабрува да размислуваат долгорочно. Децата не плаќаат за автомобил или кирија, но можат да се справат со помали итни случаи, како изгубена играчка, скинат синџир на велосипедот или заборавена школарина.
Затоа ги учам за подготовка за неочекуваното. Им велам да не размислуваат дали нешто ќе се случи, туку за тоа кога ќе се случи. Оваа промена во начинот на размислување го претвора штедењето во извор на мир, а не во притисок.
Секогаш кога ќе добијат џепарлак, тие издвојуваат мала сума „за секој случај“. А кога нешто ќе тргне наопаку, тие знаат како да се справат со тоа. На пример, кога мојот син ги изгуби протезите, тој веднаш понуди да плати за нови. Секако, ние ги покривме трошоците, но јас го искористив тоа како можност да ја пофалам неговата одговорност и да го потсетам зошто штедењето е важно – додава таткото.
„Не сакате да работите засекогаш“
Оваа фраза секогаш ги тера да застанат и да размислат. Им кажувам на моите деца дека напорната работа ги плаќа основните работи како храна и домување, но целта не е да се работи засекогаш. Целта е да се стигне до точката каде што вашите пари ќе почнат да работат за вас. Им објаснувам дека раното инвестирање нуди повеќе можности во иднина. Можете да изберете работа што ве исполнува, да поминете повеќе време со вашето семејство или дури и да се пензионирате порано ако сакате.
Ги потсетувам дека како што се зголемуваат нивните приходи, примамливо е да купуваат поголеми или поскапи работи. Но, вистинската слобода доаѓа од тоа да имате избор, а не од тоа да поседувате работи. Штедењето и вложувањето денес значат дека утре нема да бидат заробени од сметки – вели Џонатан.
„Штедете за да добиете нешто што навистина го сакате“
Живееме во свет каде што сè е достапно веднаш. Речиси сè може да се испорача во рок од еден ден или да се види за неколку секунди. Но, таа погодност има и лоша страна – може да нè направи нетрпеливи. Постојано ги потсетувам моите деца дека чекањето гради вредност. Кредитните картички и апликациите „купи сега, плати подоцна“ го олеснуваат добивањето моментално задоволство, но долгот може да ја претвори таа краткорочна среќа во долгорочен стрес.

Кога моите деца сакаат нешто, ги охрабрувам да штедат наместо да користат кредит. Процесот ги учи на дисциплина и самоконтрола. Честопати, по неколку недели штедење, тие сфаќаат дека повеќе не го сакаат предметот. Наместо тоа, тие би сакале да ги задржат своите пари или да најдат нешто поевтино и позначајно – вели таткото.
„Цени го она за што си работел толку напорно“
Оваа фраза ги поврзува сите горенаведени работи. Кога децата заработуваат нешто, без разлика дали се пари, добри оцени или спортски награди, тие го вреднуваат поинаку. Моите деца подобро се грижат за работите за кои заштедиле бидејќи го разбираат напорот што бил потребен за да се заработи.
Штедењето пари учи на трпение, но исто така гради благодарност и самодоверба. Тие учат дека она што го постигнуваат има значење бидејќи бара упорност и намера. Кога ги гледам како застануваат пред да купат нешто, или гордо ми го покажуваат салдото од нивните заштеди, тоа ме потсетува дека овие лекции функционираат. Тие не штедат само заради штедење – тие учат да размислуваат, планираат и сонуваат – заклучил таткото.