Колку брзо старееме зависи од низа фактори – од генетиката и начинот на живот, местото каде што живееме и економските услови, па сè до тоа колку деца имаме. Звучи неочекувано, но токму тоа е заклучокот на новата студија објавена во списанието „Комуникации од природата“, која анализирала податоци од илјадници жени во Финска.

Научниците проучувале 14.836 жени од Финскиот регистар на близнаци и ја споредиле нивната долговечност и биолошките маркери на стареење со бројот на деца што ги имале. Резултатите покажале интересен образец:

-Жените што имале од едно до четири деца старееле биолошки најбавно и имале најдолг животен век.
-Жените со пет или повеќе деца старееле најбрзо и живееле најкратко.

Но, она што било изненадувачки е што жените без деца, исто така, покажале забрзано стареење. Оваа врска во облик на буквата U – најдобри резултати во средината, најлоши на двата краја – е во согласност со теориите за еволутивна биологија, кои велат дека телото распределува енергија помеѓу репродукцијата и одржувањето на организмот.

Со други зборови, кога се трошат повеќе ресурси за бременост и родителство, остануваат помалку за процеси како поправка на ДНК.

Зошто тоа не е изненадувачко?

Ова е само реторичко прашање бидејќи знаеме дека родителите и онака немаат време за ништо. Но, едно нешто ги изненадило оние што ја спровеле студијата. Зошто жените без деца стареат побрзо?

Сепак, постојат можни објаснувања: одредени аспекти на бременоста и доењето штитат од некои болести (како што се рак на дојка и на јајчници), родителите често имаат поголема социјална поддршка кога децата се млади, а возрасните деца можат да им обезбедат грижа и емоционална сигурност на родителите. Покрај тоа, се покажува дека жените без деца во оваа студија (родени помеѓу 1880 и 1957 година) честопати биле бездетни од здравствени причини – што можеби влијаело врз нивната долговечност.

Секако, истражувачите нагласуваат дека овие резултати не треба да се толкуваат како совет за тоа колку деца треба да има некој. Условите за живот на жените во оваа студија биле сосема различни од денес: војни, лоша здравствена заштита и ограничени опции за планирање на семејството.

Денес имаме подобра медицинска грижа, бременостите се следат подобро, социјалните околности се различни и има сè поголем број истражувања за биолошкото стареење. Научниците истакнуваат дека современите истражувања овозможуваат побрзо и попрецизно следење на тоа како бременоста влијае врз телото, што би можело да помогне во раното идентификување на ризиците и развојот на нови интервенции во иднина. Бројот на деца може да биде поврзан со стапката на биолошко стареење, но ова е само еден од многуте фактори. Најважно е секоја жена да носи одлуки за родителството според сопствените желби, можности и околности – а не според научната статистика од минатиот век.

Автор: Наташа Крстичевиќ

Извор