Пријателските групи во раните тинејџерски години често се менуваат и можат да изгледаат доста нестабилни. Една недела вашето дете е неразделно од еден другар, а следната се дружи со сосема друга група. Ваквите промени се нормален дел од растењето – децата на оваа возраст истражуваат кои се, што им е важно и каде припаѓаат.

Психолозите што работат со адолесценти истакнуваат дека во текот на оваа фаза, потребата за припадност, но и за независност, се зголемува, па затоа мислењата на нивните врсници стануваат сè поважни. Родителите остануваат безбедно засолниште кое им дава на децата чувство на стабилност. Затоа вашата постојана поддршка игра клучна улога.

Следуваат јасни и практични совети за тоа како да го поддржите вашето дете без премногу да се мешате во неговиот општествен живот.

Објаснете му на вашето дете дека промените се нормални

Кажете му на вашето дете дека е сосема очекувано кругот на пријатели да се промени во текот на овие години. Кога овие промени се претставуваат како нормален дел од растењето, стравот и одбранбената позиција се намалуваат, а се отвора простор за искрен разговор. Можете да кажете: „На оваа возраст, многу луѓе пробуваат да се дружат со различни луѓе. Тоа е сосема во ред и не значи дека нешто не е во ред со тебе.“ Прашајте го вашето дете што му се допаѓа кај одредени луѓе наместо кој е „популарен“. Ова го отстранува притисокот и му помага да носи одлуки со поголема самодоверба, а не од страв.

Помогнете му да препознае кому може да му верува

Нацртајте едноставен дијаграм заедно со три круга што претставуваат различни нивоа на пријателство: највнатрешниот круг за луѓето на кои најмногу им верува детето, вториот за добри пријатели и третиот за познајници. Ова им помага на тинејџерите подобро да проценат со кого можат да споделат лични работи и со кого можат да имаат поповршен однос. Прашајте го: „Кому можеш да му довериш тајна?“ или „Кој е одличен за училиштен проект, но можеби не зборува за лични работи?“ Овој пристап им помага на децата да сфатат дека не треба да имаат еден „најдобар пријател“ за да се чувствуваат добро.

Научете ги како да пристапуваат и да се повлекуваат од група

Приклучувањето кон нова група може да биде непријатно, а излегувањето од ситуација во која не се чувствуваат удобно е уште потешко. Помогнете му на вашето дете со тоа што ќе вежбате неколку едноставни реченици. За да влезат во разговор, можат да кажат: „Може ли да ви се придружам?“ или „За што зборувате?“ За да излезат од незгодна ситуација, можат да користат реченици како: „Сега ќе седнам со Миа да ја завршам домашната задача“ или „Не сум баш расположен за оваа тема, ќе се видиме подоцна.“ Кога ќе имаат подготвено одговори, ќе се чувствуваат посигурно и опуштено.

Поставете правила за групни разговори

Многу конфликти меѓу тинејџерите започнуваат во групните разговори. Договорете се за едноставни правила: без споделување снимки од екран, без ладни, едносложни одговори кога некој споделува нешто чувствително и без навредување. Ова е особено важно затоа што, според истражувањето на „Комон сенс медија“, употребата на дигитални медиуми кај децата и тинејџерите постојано се зголемува. Поттикнете правило за пауза од десет минути пред децата да испратат текстуална порака напишана со емотивен тон. Можете да кажете: „Ако не би се чувствувал пријатно да го прочиташ тоа наглас пред одделението, не испраќај го.“ Покажете му на вашето дете лесен начин да се исклучи од разговорот, на пример: „Треба да го наполнам телефонот.“

Насочете го кон позитивни знаци во пријателствата

Децата брзо препознаваат подлост, но потребна им е помош да забележат здраво однесување. Добрите знаци се пријатели кои се извинуваат, кои ги вклучуваат другите и ги слават успесите на другите без да се натпреваруваат. По дружењето на групата, прашајте го вашето дете: „Со кого се чувствуваше најудобно?“ Тоа чувство во стомакот често е подобар водич од кој било совет или забрана.

Предупредете го за суптилни форми на исклучување

Исклучувањето од група не мора да биде отворено. Може да дојде преку шепотење за планови, „шеги“ кои всушност се навреди или постојано менување на правилата на групата. Објаснете му на вашето дете да обрне внимание на знаци како што се дознавање за дружење само откако ќе се случи тоа или добивање комплименти кои всушност звучат како навреди. Покажете му како може да одговори, на пример: „Би сакал да бидам дел од договорот. Ако тоа не е можно овде, ќе барам група што прави да се чувствувам добро.“ Нагласете дека напуштањето на лошото друштво не е заради создавање драма, туку заради грижа за себе.

Поттикнете пријателства преку споделени интереси

Заедничките активности често се најдобрата основа за пријателствата. Поттикнете го вашето дете да се вклучи во воннаставни активности, спорт, музика, театар или волонтерски активности што го интересираат. Кога има заедничка цел, потребата за површни разговори е намалена, а индивидуалните расположенија имаат помало влијание. Ако транспортот е проблем, истражете активности што се одвиваат во близина на домот.

Научете го како да решава конфликти

Пријателствата можат да преживеат несогласувања ако децата знаат како да ги решат. Покажете им едноставен образец: кажување што се случило, преземање одговорност за сопствените постапки и предлагање решение. На пример, „Те прекинав на час. Жал ми е. Ќе почекам следниот пат.“ Охрабрете ги децата да ги водат овие разговори лично или барем преку гласовна пошта бидејќи тонот честопати зборува погласно од зборовите. Исто така, научете ги да прифатат искрено извинување.

Соработувајте со училиштето доколку е потребно

Ако продолжат шемите на малтретирање или исклучување, контактирајте го училиштето. Разговарајте со наставникот или училишниот советник и дајте конкретни примери. Прашајте за различни распореди за седење, различни групирања или безбедно место каде што вашето дете може да се повлече ако му треба мир. Според Центрите за контрола и превенција на болести на САД (ЦДЦ), чувството на поврзаност со училиштето е моќен заштитник на менталното здравје на младите луѓе. Можете да изработите план со училиштето и да видите како функционира по некое време.

Направете го домот безбедно засолниште

Социјалниот живот на тинејџерите може да биде хаотичен, па затоа домот треба да биде место на мир. Погрижете се вашето дете да спие доволно, одржувајте рутина колку што е можно повеќе и ценете ги моментите поминати заедно, без екран. Ова може да биде брз разговор во автомобилот или прошетка за време на која ќе ги споделите најдобрите и најлошите моменти од неделата. Вашето постојано присуство испраќа јасна порака: „Не си сам.“

Конечно, важно е да запомните дека не можете да ја отстраните секоја пречка од патот на вашето дете – и не морате. Но, кога му ги нудите вистинските зборови, поширока перспектива и безбедно место на кое секогаш ќе се враќа, го учите како да избира добри луѓе и како едноставно да биде добар пријател. Тоа е вештина што трае многу подолго од кој било училиштен одмор.

Извор