Доцните тренинзи за децата во нижите одделенија од основното училиште се проблем во многу спортски клубови и училишта. Недостигот на сали, метежот во клубовите и пренатрупаните распореди честопати резултираат со тренинзи што завршуваат околу 20 или дури 21 часот. Затоа многу родители се прашуваат: колку доцна е предоцна? И што вели науката за тоа? Според експертите за спиење и развој на децата, доцните тренинзи можат да имаат многу поголемо влијание врз децата отколку што мислиме.
Родителите и лекарите се согласни
Во дискусиите меѓу родителите, повеќето се согласуваат дека тренингот во 20 часот е активност што едноставно се одвива предоцна за децата. Но, она што го велат експертите е најважно.
-Науката јасно покажува дека доцните тренинзи не се соодветни за повеќето деца од оваа возраст – истакнува д-р Кристин Ц. М. Спун, специјалист за медицина на спиење и психијатар.
Природен ритам на спиење кај децата
Децата од основно училиште речиси никогаш не спијат доцна наутро, а причината е биолошка.
-Децата на оваа возраст имаат порани циркадијални ритми, лесно заспиваат и природно се будат рано – објаснува д-р Спун.
Ова значи дека дури и ако заспијат подоцна поради тренинг, тие нема да „спијат доволно“ наутро, ќе изгубат дел од сонот потребен за раст, развој и емоционална регулација.
Колку сон им е потребен на децата?
-Деца од основно училиште: 9-12 часа
-Тинејџери: 9-11 часа
-Средношколци: 8-0 часа (нивниот ритам природно тече подоцна).
Кога е последното оптимално време за завршување на тренингот?
Експертите предлагаат едноставна пресметка:
-Погледнете кога вашето дете треба да стане
-Одземете 8-10 часа сон
-Одземете најмалку еден час за туширање, вечера и смирување
-Одземете го времето за возење дома
-Она што останува е последното прифатливо време за завршување на тренингот.
Долгорочни ефекти од лишување од сон
Лишувањето од сон влијае врз:
-раниот длабок сон, кога телото го регенерира и лачи хормонот за раст,
-имунитетот и метаболизмот,
– меморијата, учењето и концентрацијата.
Со други зборови: спиењето е исто толку важно како и тренингот.

Што можат да направат родителите?
-Треба да се одржува конзистентна рутина за спиење повеќето денови во неделата.
-Комуницирајте со тренерите и клубовите. Родителите имаат право да побараат порано време за почеток за помалите деца, ротација на доцните времиња за почеток помеѓу тимовите.
-Општо правило: колку е помало детето, толку порано треба да заврши тренингот.
-Приспособете ги очекувањата. Понекогаш нема да има идеално решение, затоа планирајте однапред: еден ден одмор пред или по доцните тренинзи, помалку дополнителни активности во текот на неделата, давање приоритет на спиењето.
Експертите советуваат родителите секогаш да започнуваат со прашањето: Дали ова е добро за моето дете – физички, емоционално и развојно? Ако детето е мотивирано, среќно во тим и го сака спортот, повремените доцни тренинзи можат да го надоместат тоа. Но, ако единствената причина е стравот од пропуштање нешто, можеби вреди да се размисли за сето тоа.
Автор: Карина Шиждрак